VAN STOFFEN, IN SCHEPEN GELADEN. 43 



liel zwavelijzer is, kan blijken uit de opslorping van zuurstof, die hierbij 

 plaats heeft. "Weleer heeft men ijzer en zwavel, met water bevochtigd en onder 

 eene klok met lucht geplaatst, aangewend als eudiometrisch middel, of ook wel 

 ter bereiding van stikstof uit de lucht. De zuurstof verdwijnt hierbij geheel 

 na eenige dagen, zelfs bij het gebruik van hoeveelheden ijzer en zwavel, die 

 niet groot genoeg zijn, om gloeijing voort te brengen van het mengsel. 



Do vraag moet Avorden opgeworpen, of ter vorming der nieuwe verbinding 

 het water wel noodzakelijk is? In volmaakt drooge lucht geschiedt de oxydatie 

 van zwavelijzer tot zwavelzuur-ijzeroxydule zeker niet, in vochtige lucht lang- 

 zaam, bij overgioting met water snel. 



Kan dan vochtige lucht niet insgelijks zelfontbranding doen ontstaan, en is er 

 wel toevloeijing van eene geringe hoeveelheid druipend vloeibaar water noodig, 

 om het eerste zwavelijzer in steenkolen te doen glimmen en daardoor de steen- 

 kolen te ontsteken p 



liet kan niet worden ontkend, dat in sommige gevallen zeer vochtige lucht 

 in steenkolen zelfontbranding voortbrengen kan ; maar, zoo verre de waarne- 

 mingen in mijnen strekken, was er steeds daar druipend vloeibaar water tot 

 de steenkolen getreden, waar deze in vlam waren overgegaan. 



In elk geval is het water hier slechts eene ondersteunende, eene do werking 

 bevorderende stofle; de zuurstof der lucht is tot de verbranding der steenkolen 

 onvermijdelijk, zoo wel als tot de eerste ontglimming van het zwavelijzer, het- 

 welk de steenkolen in vlam zet. 



Betrelfende de zelfontbranding van steenkolen die Fe S (of het dus genoemde 

 ]irotosul[)huretuni ferri) bevatten, vinden wij opgeteekcnd, dat te Kilkerran in 

 Ai/rshire vóór 8Ü jaren eene groote kolenmijn in brand geraakte, door door- 

 gedrongen water. Te Johnstown bij Paislcy geraakte mede daardoor eene 

 groote massa steenkolen in de mijn in brand, zoodat de vlam 100 voeten uil 

 de mijn opsteeg; maar door de mijn vol water te pompen, werd de brand weder 

 gebluscht. 



Een onzer heeft de Koninklijke Akademic onlangs over dit verschijnsel nader on- 

 derhouden (zie de Vcrslayen en Medcdeelingen der Ahademie D. I, St. 2 hl. ï^'i). 



Hetgeen de steenkolen aanbieden wordt ook in sonnnige soorten van turf 

 gezien. Er is eene soort van vuurvattendc turf, onder anderen in het De- 

 partement Aisnc voorkomende, eene zwarte massa, met het eerste ijzer-sul- 

 phuur doordrongen, die zich bij aanraking met lucht in vlam zet. (Journ. de 

 l'liijs. Tom. 51 /*. 292, Tom. 55 p. 1, Tom. 55 p. 180). 



17* 



