VAN STOFFEN, IN SCHEPEN GELADEN. 



45 



in de gewone temperatuur, behoort het chloorzuur. Wanneer men vloeipapier 

 zelfs eenige malen zamengevouwen, dompelt in chloorzmu' en aan de lucht 

 blootstelt, ontvlamt weldra het papier (Serdllas in Ann. de Cli. et de Pliys. 

 Tom. 45 ]). 206). Ciiloorzuur, met zeer weinig alcohol gemengd, doet dezen in 

 brand geraken (ibid). 



Maar deze en vele andere slolfen, die in de scheikunde bijzondere overwe- 

 ging verdienen, mogen wij hier met stilzwijgen voorbijgaan. 



Naar proeven van Pouillet {Ann. de Ch. el de Phys. Tom. 20 p. 141) 

 nemen zeer onderscheidene vaste stoffen eene hoogere temperatuur aan, wan- 

 neer zij met vloeistoffen doortrokken worden; voor vaste sloffen zag hij dit 

 bij ' poeder van metalen, metaal-oxyden, verschillende mineralen, maar ook bij 

 hout, basten, wortels, spons, zijde, haren, wol en wel bij bevochtiging met wa- 

 tor, alcohol en olie. De temperatuurs-verhooging kon hierbij soms tot 6 a 

 10' C. stijgen. Hier heeft derhalve iels soortgelijks plaats, als bij de verdig- 

 ting van gassen in vaste, vooral in poreuse voorwerpen. Maar, waar geene 

 scheikundig werkende vaste en druipend vloeibare ligchamen in aanraking ko- 

 men, is deze temperatuurs-verhooging welligt nimmer in staal, zelfontbranding 

 voort te brengen; waar deze wel in het spel komen, kan dikwerf zoo veel 

 warmte worden ontwikkeld, dat ligt ontvlambare stoffen, daarmede in aanra- 

 king, ontbranden kunnen. 



AAÖEUE GEVALLE?? VAN ZELFONTBRAIVDIJfG. 



De warmte is in ontelbare gevallen een middel tot opwekking van schei- 

 kundige werkzaamheid; in vele gevallen is het ook het lichl. Ilct zou ons te 

 ver van ons onderwerp afvoeren, om die gevallen op te sommen, maar wij 

 mogen wijzen op de ontwikkeling der groene kleurstof in het plantcnrijk, onder 

 den invloed des lichts; op de verkleuring van zeer vele organische kleurstoffen 

 die, builen den kring der levenswerkzaamheid, aan het licht blootgesteld zijn; 

 op het bleeken enz. 



In sommige gevallen kan het licht zulke snelle, ecnsklapsclie werking voort- 

 brengen, dat er ontbranding plaats heeft. Als meest merkwaardig voorbeeld 

 halen wij hier aan de verbinding van chloor met waterslof. Worden deze m 

 liet duister vermengd, zoo verbinden zij zich zeer langzaam en zonder ont- 

 ploffing. Maar brengt men zulk een mengsel eensklaps in de regtstreckschc 

 Konneslralen, zoo wordt er onder hevige ontploffing eensklaps zoutzuur gevormd. 



