46 OVER DE OORZAKE\ DER ZELFONTBRANDING 



Onder tle stoffen, die in het gewone leven zijn opgenomen, komen er ecliter 

 zoo verre thans bekend is, geene voor, die soortgelijke uitwerking van het 

 licht ondervinden, en wij mogen daarom van dit3 werking des lichts iiier verder 

 zwijgen. Er zijn ons geene voorbeelden bekend, dat op deze wijze brand 

 zou zijn ontstaan. Maar de mogelijkheid bestaat, en wij behooren dus om- 

 zigtig te wezen in onze uitspraak. 



Terwijl wij met een enkel woord van het licht gewagen, als bron van zelf- 

 ontbranding, mogen wij tevens de aandacht bepalen op de mogelijkheid van 

 het ontstaan van brand door de zonnewarmte, door voorwerpen geconcentreerd, 

 die daartoe gewoonlijk niet in staat geacht worden, b. v. met water gevulde 

 karaffen, de lichtglazen in de dekken der schepen die als brandglazen werken, 

 die de zonnewarmte zamendringen op een punt, waarin eene brandbare stoffe 

 geplaatst is, een gordijn of een ander voorwerp. 



Tot de zelfontbranding behoort echter deze wijze van brand voort te bren- 

 gen niet; wij noemen haar derhalve slechts ter loops. 



De zelfontvlambaarhcid van den phosporus bij luchtverdunning mag hier 

 mede niet met stilzwijgen worden voorbijgegaan. Vaiv Marum (Ciiemische 

 oefeningen van Kasteleijiv, Deel 5 p. 249) wikkelde een stukje pliosphorus 

 los in katoen, bestrooide het met poeder van hars, plaatste het aldus onder 

 de luchtpomp, pompte snel en zag liet geheel in brand geraken, toen de stand 

 van den verklikker op 1 a J duim was gedaald. Van BEMMELEiy (Gilb. Aim. 

 lid. 49 S. 268) en KopfiivG (Nieuwe Verh. van het Zeeuwsch Genootschap D. 4) 

 herhaalden deze proef en breidden haar in vele opziglen uit. Zij zagen, dat 

 katoen niet noodig was, dat enkel harspoeder, of ook zwavelbloemen, waar- 

 mede de phosphorns bestrooid Avordl, voldoende zijn. Bache {Edinb. Jourii. of 

 Science. Tom. 8 p. 370 iV. Ser.) vond ook zelfs harspoeder of zwavel niet noodig. 



Het bezwaar, dat juist in zeer verdunde lucht, waarin pliosphorus zooveel 

 minder zuurstof vindt, verbranding plaats heeft, is door van Marum zelf op- 

 gelost, die als ware oorzaak der zelfontbranding heeft aangewezen het ver- 

 mogen van den pliosphorus om te verdampen, maar dit zooveel te sterker te 

 doen in eene ruimte, met steeds meer en meer verdund wordende lucht voor- 

 zien. Deze verklaring strookt geheel en al met hetgeen alle proeven over 

 dit verschijnsel hebhen geleerd. 



