VAN STOFFEN, IN SCHEPEN GELADEN. 47 



bat door zamendrukking van lucht zooveel warmte kan ontwikkeld worden, 

 dat or zwam door kan worden ontstoken, is uit de daartoe gebruikelijke vuur- 

 tocstellen bekend. 



MoLLET heeft de hierbij ontwikkelde warmte het eerst doen kennen en 

 zelfs op die wijze linnen doen vlam vatten. Pictet, Charles, Erman en 

 anderen hebben haar nader aan het licht gebragt (Gile. Anii. Dd. 18 S- 

 240, 1804). Eene snelle zamenpersing der lucht tot op /y van haar volumen 

 wordt daartoe gevorderd. 



ERMA^ herinnert aan eenige verscheidenheid, die hierbij wordt waargeno- 

 men. Phosphorus, in aldus eensklaps zamengeperste lucht aanwezig, ontbrandt 

 dadelijk; maar terwijl zwam insgelijks vuur vat, wordt een metaal-mengsel 

 van RosE, hetwelk bij 100' C. smelt, in denzelfden toestel niet tot smelten 

 gebragt. Evenmin kamfer of een stuk zwam met ether doortrokken. 



GiLBERT heeft deze preeven herhaald (ibid, S. 407), en na eenige stoten 

 Hose's metaalmengsel wel kunnen smelten. Maar zwam ontbrandt niet bij 

 100' en behoeft daartoe in den regel slechts écnen stoot; — katoen, linnen 

 en papier werden wel gezengd, maar geraakten met in brand ; — katoen, met 

 colophonium bestrooid, verzengt, het colophonium wordt gesmolten. Even zoo 

 katoen met zwavelbloemen bestrooid. Buskruid was alzoo niet tot ontbran- 

 iling te brengen; in katoen gewikkeld wel. Katoen met terpenlijnolie verzengde, 

 brandde niet. Katoen en ether geraakten niet in brand. 



Maar ook van deze wijze om brand voort te brengen, mogen wij slechts 

 ter loops spreken. 



Den invloed van electriciteit, alzoo van den bliksem op het ontsteken van 

 brandbare voorwerpen, meenen wij in ons betoog geheel te moeten voorbij- 

 gaan; in wezen is dit ontsteken der ligchamen, alsof zij door een brandend 

 voorwerp genaderd worden: verhooging van temperatuur. 



Hiermede meenen wij het verschijnsel zelfontbranding uit een wetenschap- 

 pelijk oogpunt genoegzaam te hebben toegelicht. 



