54 OVER DE OORZAKEN DER ZELFONTBRANDIKG 



Wij meenen inderdaad daartoe in de meeste gevallen regt te hebben. Hier 

 toch handelen wij over broeijing, dat is over eene scheikundige wisseling der 

 bestanddeelen in deze voorwerpen voorkomende, eene wisseling, die zoo sterk 

 worden kan, dat er eene tot onvlamming voldoende temperatuur door wordl 

 ontwikkeld. Gebleekte plantaardige of dierlijke voorwerpen, met water en 

 andere stoffen ruim behandeld, hebhen of de stoffen verloren, die wcrkzaanir- 

 heid, die broeijing kunnen opwekken (de vroeger genoemde giststoffe), of deze 

 zijn geheel of grootendeels in eenen toestand gekomen, van niet meer die 

 opwekking te kunnen voortbrengen. Ook die zelfstandigheden, welke vooral 

 de broeijing kunnen ondergaan, zijn aangetast of verwijderd geworden. 



Naar ons oordeel kunnen de gebleekte genoemde voorwerpen die broeijmg 

 zelden of nimmer meer ondergaan en deze meening wordt door de wetenschap 

 volkomen geschraagd. (Zie bl. 53). 



Bijaldien zij nu," na geverwd of bedrukt te zijn, nog zelfontbranding voort- 

 brengen, is dit zeker niet, of slechts bij uitzondering ten gevolge van broei- 

 jing, maar ton gevolge van oxydatie van vette of andere stoffen, die er onder 

 het verwerken in zijn gcbragt. Dan behooren zij niet lot deze afdeeling, 

 maar tot de eerste; waarover reeds is gesproken. 



Zoo als vroeger uitvoerig besproken is, bevordert water de browj ing; vocht 

 is daartoe onvermijdelijk. 



R. Voorwerpen, die door slaan, stooten of wrijven ontbranden kunnen, en 

 hunne onlbranding aan brandbare voorwerpen hunnen mededeelen. 



Op de lijsten komen zeer weinig voorwerpen voor, die tot deze reeks be- 

 hooren: zij zijn vooreerst de slaghoedjes, het buskruid en de lucifers, die 

 tegenwoordig wel op geen schip zullen ontbreken. Voorts phosphorus, die in 

 massa kan voorkomen, en hoezeer niet op de lijsten te vinden, zonder twijfel 

 toch als chemisch praeparaat nu en dan in ruime hoeveelheid verzonden wordt. 

 Het is waar, de phosphorus wordt dan onder water verzonden. Maar dezelfde 

 oorzaak, die de flesch, waarin dit water met den phosphorus bevat is, kan doen 

 breken — b. v. het stooten of ncdervallen der kisten, waarin zij besloten is — 

 kan ook den phosphorus genoegzaam wrijven, om hem te doen vlam vatten, 

 of wel hem later, wanneer het water weggevloeid is, met voorwerpen in aan- 

 raking brengen, waarmeile hij zelfontvlamming kan voortbrengen. Die voor- 

 werpen zijn papier, katoen enz., die bij de warmte in het schip, dat inheetc 



