( 233 J 



bewerktuigd wezen en de doode ftot' mocijelijk te bepa- 

 len zij , wordt vooral uit een overzigt der van zelf ont- 

 ftane verbrandingen blijlvbaar. 



Toen in April 178 1, op het voor Cronjladt y ter 

 Recde liggend fchip Maria ^ in de kajuit brand ont- 

 <iekt wrerd, van welke men te vergeefs den dader of 

 de oorzaak opfpoorde, kwam de gi'oote catharina op 

 tle gedachte , dat het wel eene van zelf ontftane ver* 

 branding zijn kon , dewijl olie en roet , in zeildoek ge- 

 wikkeld, in dit fchip geplaatst was. Op haren last 

 werden bij het Admiraliteirs Collegia eenigc proeven 

 genomen , die de wezenlijke zelfontbranding dezer ftot 

 fen bewezen en later door procfticniingen van den 

 Hoogl. GEORGi bevestigd werden. Uit deze en uil 

 die van den Predikant sommeR, blijkt, dat lijnwaad, 

 flanel , zaagfel , koehaar , matten met olie of talk door- 

 trokken , bij eene verhoogde temperatuur , even als py- 

 rophorus , in brand geraken , terwijl in eenige mcellbor- 

 ten, envtcn, boonen deze olie door roosten ontwik- 

 keld en ontdoken wordt (*). Zoo ontftond in 1794 

 brand te Berlijn, door zorgelooze berging van gebran- 

 de fuikerij wortel ; in 1764 en iSii te Koningsbergen van 

 gebrand graan , en de groote brand te Petersburg van olie 

 en roet, dat vier en twintig uren vroeger gemengd was. 



Behalven liet aanwezen van olie wordt tot zelfontbran- 

 ding eene aanmericelijke warmte der lucht vereischt , hier- 

 door gelukten in den warmen zomer vsn 1811 de proe- 

 ven van SOMMER, die in I7!>i aan georci mislukt wa- 

 ren, 



(•■) Deze proeven in cii.bert's Ann. der Phyf. i8ip. iV.XlI. 

 S. ÏÖ4. 439. Verder fonbla.ncque , Médic. Juriip.- 



