( 36Ö ) 



Hoewel men in gilbert's azimuthaal-kompas , voor- 

 al in den vorm der naald , nog wel eenige verbetering 

 zoude begeeren, zoo kan men niet ontkennen, dat dit 

 werktuig op eene zeer vernuftige wijze is zamengefteld , 

 en volkomen aan het oogmerk moet beantwoorden. Be- 

 halve dat de roos, met derzelver verdeelden Itoperen 

 cirkel en magneetnaald , buitengewoon ligt is , zoo moet 

 men , bij den niet zeer grooten diameter van flechts 15,9 

 Nederlandfche duimen , de keurige verdeeling van den 

 rand in 1080 deelen, waardoor elke graad in drie dea- 

 len , en dus de geheele rand van 20' tot 20' verdeeld 

 is, bewonderen; doch hetgeen in dit werktuig den 

 meesten lof verdient , is de wijze , waarop men daarbij 

 het gebruik van den Nonius en van den Index geheel 

 vermeden heeft. 



Te vergeefs zoekt men deze beide zaken in dit werk- 

 tuig , daar de vizierdraad tevens beftemd is , om als 

 Index te dienen. Door het bovenfte gedeelte van het 

 vizier namelijk , ziet men onmiddellijk den vizierdraad , 

 waarmede men het voorwerp peilt , en tevens ziet men 

 door het onderde gedeelte van het vizier, bij terug- 

 kaatfing, door een fterk vergrootend prisma, de verdee- 

 lingen van den rand. Bij eene geringe oefening nu, 



kan 

 „ dst een azimuthaal-kompas , door gezegde Inftrumentmakers , 

 „ naar een gilbert's Patent-Kompas vervaardigd, en ter be- 

 „ oordeeling in mijne handen gefield , in vele opzigten kan 

 „ gezegd worden, uitmuntend zamengefteld te zijn. Indien 

 „ de Heeren kleman en Zoon voortaan zulk werk kun- 

 „ nen blijven leveren , behoeven wij ons , ter verkrijging 

 „ van goede peilkompasfen , niet meer naar vreemden te 

 _ wenden." 



