(477 ) 



tot overdenking, hoe minilcr onze voorftclling der za- 

 ken is; hoe minder onze zinnen in de gelegenheid zijn 

 iets waar te nemen , lioe minder iets zal waargenomen 

 kunnen worden. Hierom zijn de vcrrlgtingen van het 

 bcwerktuigde rijk veel minder duidelijk voor onze ziely 

 dan die buiten hetzelve voorvallen. Vele oorzaken werken 

 hier te gelijk, en brengen flcchts één gevolg te weeg. 

 Intusfchen zijn wij gewoon voor één gevolg flechts 

 Cén& oorzaak aan te nemen, en zoo doende worden wij 

 van de waarheid afgeleid. Wij nemen onze toevlugt tot 

 de algcmecnc oorzaak en zeggen dan , echter zonder het 

 te begrijpen: dat gefchiedt, omdat dit ligchaam, waarin 

 dit verfchijnfel wordt waargenomen , met levenskracht 

 is begaafd. Begrijpen is toch iets meer van de zaken 

 weten , dan ecne algemeene oorzaak opnoemen , cu hier* 

 door alles doen gefchieden! 



Zoo zeggen wij , dat ecne plant vruchtbaar zaad 

 voortbrengt, omdat de plant met levenskracht is be-. 

 gaafd, en het vermogen, om onder gefchikte omftan- 

 digheden, hiermede ook begaafd te zijn, aan het zaad 

 mededeelt. Wij geven echter eenc zekere verklaring 

 aan het ontftaan van het zaad , die met onze algemeene 

 wijze van denken meer overeenkomt. Wij zeggen, dat 

 het fluifmeel van het meelknopje op den fbempel wordt 

 evergebragt, dit prikkelt, en.... Hier ftaan wij en 

 bekennen , dat wij te kort komen , ten zij wij de grenr 

 zen onzer kennis willen ovcrfchrijden. — De Natuur 

 heeft hare werken niet allen aan bet licht gebragt, en 

 wij zijn ook niet tiiegcne, die alles zouden kunnen 

 begrijpen! 



Dit moet mcu altijd , naar ons inzien , op den voor- 

 stond 



