C 478 ) 



grond zetten , indien wij verklaringen willen geven. 

 Wij moeten ons Hechts met de zaken bevredigen, en 

 trachten te leeren inzien , wat voor ons duidelijk , wat 

 onmogelijk te begrijpen is. Beide zullen wij uit de on- 

 dervinding kunnen erlangen , en buiten deze ondervin- 

 ding niets. Door de ondervinding voorgelicht, zullen 

 wij nooit dwalen , maar hare waarde goed kennende , ook 

 naauwkcurig weten, dat wij buiten deze ondervinding 

 niet mogen komen, ten zij wij meer willen doen, 

 dan wij kunnen. 



Nergens tr^ft men grooter moeijelijkheid in het ge- 

 ven van verklaringen, van hetgeen onder onze zinnen 

 valt, aan, dan in het voorltellen van het ontdaan der 

 bewerktuigde wezens , van welken aard zij ook zijn 

 mogen. Van fommigen weet men iets meer dan van an- 

 deren; doch, inderdaad, van geen van allen, iets we- 

 zenlijks. Wij weten niet, ir^? eigenlijk deze bewerk- 

 tuigde van onbevverktuigde voorwerpen onderfcheidt, en 

 hoe zullen wij dan weten, hoe deze, ons wezenlijk on- 

 bekende voorwerpen , ontftonden ? Wij kunnen theo- 

 riën daarflellen , en vooronderftelling op vooronderftel- 

 ling bouwen; maar wij zullen nooit aan de waarheid 

 naderen, althans, nooit met de bewustheid van er toe 

 genaderd te zijn, de waarheid hebben bereikt. Wij 

 doen dan vergeefTche moeite. Doch wij willen juist 

 daar Van weten hoe het zij, en om deze reden ont- 

 ftonden hiervan bijna zóó vele voorfiellingswijzen , als er 

 zich geleerden^ mede bezighielden. Sommigen (lelden, 

 dat alle organifche wezens op eens waren voortgebragt , 

 doch naderhand ontwikkeld werden; anderen namen 

 aan, dat zij niet eer ontrfondcn, voor dat de kiem 

 ! der- 



