( -^61 ) 



plaats, die voor hen het best geschikt is, kunnen lie- 

 zen. ,- 



Wanneer men alles naauwkeurig gadeslaat en van de 

 bgzondere daadzaken tot algemeene regelen opklimt, 

 bemerkt men, dat de redenering, in de aangehaalde 

 bepalingen vervat, in eenen kring rondloopt. Immers 

 wij kunnen onmogelijk beoordeelen , of eenig llgchaanv, 

 buiten ons zelve , bewustzgn liebbe , dan alleen uit den 

 aard van deszelfs handelingen. "Wat nu de plaatsveran- 

 dering, de beweging en het kiezen van eene standplaats 

 betreft, welk laatste slechts een gevolg is van het eer- 

 st^, i^oo moet ik gelooven , dat ellt wezen , dat zich van 

 zijne plaats bewegen kan, ook bewustzgn heeft, daar 

 het zich slechts verplaatst, om het elders beter te heb- 

 ben. Maar er blijft mij , en dit is het eigenlijke vraag- 

 punt, nog overig te onderzoeken, of de verplaatsing, 

 welke ik aanzie als door eigene beweging voortgeb ragt, 

 wel inderdaad van inwendige oorzaken afhankelijk, 

 of dat zij slechts door idlipendige invloeden te weeg 

 gebragt zij. En men moet bekennen , hier ligtelijk te 

 kunnen dwalen. Zoo kunnen, door middel van de 

 eïectrfciteit y twee hgchamen elkander naderen e» 

 weder van een wijken ; men zoude deze plaatsverande- 

 ring ligt voor dadelijke beweging aanzien en hierdoor 

 twee , van alle gevoeligheid verstoken , ligchamen voor 

 werkelijke Dieren aanzien. Dit voorbeeld zal ons, ter 

 opheldering der thans volgende zaken , nutt^ wezen. 



Niemand heeft ooit aan de Planten het vermogen 

 toegekend, om hare standplaats zelve te kiezen. Be- 

 ■«verktuigd en levende, maar zonder eenig bewustzijn 

 van haar aanwezen , kunnen zij noch uitkiezen , noch 

 voorkeur geven, noch bepalen, wat haar dienstig of 

 schadelgk zij. Beschouwen wij intusschen , wat het ge- 



^a 2 vol 



ö 



