( 386 ) 



de waarheid overeenkomstig te zijn ; ja , men kan zeggen , 

 dat er omtrent de oorzaak, den aard en de geneeswijze 

 dezer ziekte bijna even zoo veel verschillende gevoelens 

 zyn voorgedragen, alserschi-ij vers zijn geweest, welke 

 ; hunne krachten aan de oplossing van dit zoo geheim- 

 '/V zinnig yaagstuk hebben durven wagen. Iedereen im- 

 mers had , ook in deze zaak, zijne eigene wijze van zien 

 en denken , en koos zich een bijzonder gezigtspunt y 

 waaruit hij de zaak beschouwde en beoordeelde ; ieder 

 sloeg hier , zonder zich aan het spoor van zijne voor- 

 gangers te bekreunen, den hem best toeschijnenden weg 

 in , om tot zijn doel , de ontraadseling van dit geheim- 

 vol verschijnsel , te geralten. Doch uit hoe veel ver- 

 schillende oogpunten men deze ziekte ook beschouwd 

 moge hebben; hoe onderscheiden en uiteen loopend ook 

 de wegen mogen zijn, welke men, ter bereiking van 

 het groote doel , heeft ingeslagen ; hoe vi'cemdsoortig, 

 en somwijlen wel berekend, ook de middelen waren, die 

 men in dezen heeft aangewend , en hoe sterk en veel- 

 vuldig ook de botsing van meeningen , de gedachten- 

 wrijvingen , anders veelal zoo vruchtbaar in gevolgen , 

 betrekkelijk het onderhavig vei'schijnsel ook mogen ge- 

 weest zijn : 'de slotsom is , helaas I deze : dat alle po- 

 gingen , alle bemoeijingen , om de Natuur in dezen te 

 bespieden , en het geheim als af te dwingen , tot hiertoe 

 vruchteloos zijn afgeloopen , en het opgeklaardst ver- 

 stand , gepaard met den voortrefFelijksten geest van waar- 

 nemen, tot hiertoe is te kort geschoten. Men is, ja — 

 dit kan en mag niet ontkend worden — de waarheid wel 

 nader bijgekomen ; men heeft in deze duisternis wel 

 eenige lichtende punten waargenomen en opgevangen , 

 idoch den sluijer, waarmede dit natuurverschijnsel is om- 

 geven, geheel weg te nemen , dit heeft, tot hiertoe, nog 

 aan niemand mogen gelukken. Het 



