( -ms ) 



het wiutev- en zuiuer-koolzaad oorsproakelijk tot ééne 

 soort moeten gebragt worden, als zijnde het laatste, even 

 als onze zomergranen , de tarwe , gerst , rogge , enz. al- 

 leen door cultuur, door kweeking, door kunstmatige 

 verbastering en dus door gewoonte, die zoowel op de 

 plant als op het dier eenen veel vermogenden invloed 

 uitoefent, van een twee- tot een eenjarig gewas allengs- 

 kens ovei'gebragt. « Beide Pflanzen ," zegt c R o M E (*) , 

 « sind eigentlich zweijahrig, so wie auch die wilde, und 

 « nur durch Angewöhnung hat man die Vegetations- 

 « periode des zahmen Sommer-Raps abgeküi'zt." Een 

 gevoelen , dat ik wel niet verdedigen wil , maar 't welk 

 toch door de opgegevene proef eenigzins bevestigd 

 schijnt te worden. 



Deze, onder zulke ongunstige omstandigheden , ge- 

 nomene proef verdient voorzeker allezins onze opmer- 

 king en aandacht, daar zij onzes erachtens voorden 

 Landbouw, in allen gevalle , belangrijk en gewigtig mag 

 genoemd worden, en mogelijk wel in het vervolg voor den 

 landman eene nieuwe bron van winst, voordeel en be- 

 staan zal kunnen openen ; waarom ik het dan ook van 

 belang oordeelde, om het waargenomene door deze 



spraak 



(*) Zie c R o M E , Handhuch derNaturgeschichtefür Land- 

 wirthe, Th. II, Band II, S. 436. De Hoogl. uilkens 

 schijnt hiermede overeen te stemmen, daar hij zegt: »Het 

 "koolzaad is zoo wel eene winter- als zomervrucht, enz/' 

 Handboek van Vaderl. Landhuishoudkunde , § 545. In den 

 Landhuishoudkundigen Commentarius van den Hoogl. uil- 

 kens op zijn Handboek vind ik dit vermoeden bevestigd, 

 wijl dit gevoelen daarin meer uiteengezet gevonden wordt. Ver 

 gelijk ookTRAUTMANN, Anleitung ium Studium der Land- 

 wirthschaftslehre , II, § j 3o i . 



