C ïoi ) 



• Bijv. voor ' 



H = 24' is de ftraalbreking . . . . . = 2' 10" 

 1-1' = 40° = i'io" 



verfcbil =1^°^ 

 I verfcbil = 30" 

 en hetzelve wordt nog veel grooter, wanneer de 

 laagfte hoogte nog eenige graden minder is. Voor 

 H =14° en H' = 32° vindt men dit halve ver- 

 fcbil rz: i'8". Ondertusfchen is het een regel bij 

 het waarnemen der hoogten , dat de laagde waarne- 

 ming zoo na mogelijk aan den eerften verticaal , en 

 dus in vele gevallen flechts weinige graden boven 

 den horizon, moet gedaan worden. Men diende 

 derhalve in elk geval eerst te onderzoeken , of men 

 van de opgegevene vereenvoudiging gebruik mogt 

 maken , en zoude hierdoor reeds meer tijd verliezen 

 dan men door dezelve won. Als vereenvoudiging is 

 dit dus niet aan te prijzen. 



Voor het opgeven van den algemeenen regel fpreekt 

 HAZEw. in § 3 over de keus der tijden , tot de 

 waarneming gefcbikt. Deze verklaring is met veel 

 duidelijkheid gefield , en ik ftem met hem volmondig 

 in ten opzigte van den rnad , dien hij op bl. 7 en 

 elders aan zijne mede -zeelieden geeft, om zich meer 

 dan tot nu toe gefcbied is aan naauwkeurigheid in 

 het waarnemen te gewennen. Zoo wel hier als op 

 andere plaatfen herkent men in H. den ervarenen 

 zeeman , die de verfchillende manieren met oordeel 

 onderzocht heeft. Men zie bijv. bl. 19 de aanmer- 

 kingen over de breedtebepaling door twee gelijke 

 (5 hoogten, bl. 35 over de tiitzonderingen op den 

 regel, bl. 43 over de bruikbaarheid der manieren om 



Os ~ de 



