( 24 ; 



door niemand ten volle gekend is ? Men vermoede echter 

 niet, dat die arbeid geheel geene vruchten zoude heb- 

 ben opgeleverd , en eene getrouwe waarneming der Na- 

 tuur in dit belangrijk gedeelte min gelukkig, dan in an- 

 dere geweest is: integendeel hebben de Ontleed- en 

 Scheikunde, maarniet minder de vergelijking van den 

 gezonden met den zieken staat des menschen, hierom- 

 trent veel licht verspreid. Aan iedere beschouwiug der 

 bewerktuigde levende wezens is eene onvermijdelijke 

 zwarigheid verbonden, die het zuiver begrip van elke 

 veriïgting merkelijk in den weg staat en ons in dwalin- 

 gen doet vervallen, waardoor ons oordeel beneveld 

 wordt. Ik bedoel het stukswijze beschouwen van een 

 welingerigt geheel, waaraan nergens begin noch einde 

 te vinden is: waarvan iedere werking op hare beurt 

 oorzaak wordt, en iedere oorzaak reeds als werking moet 

 beschouwd worden: waar de wetten, door Natuur- en 

 Scheikunde vastgesteld, wel terug gevonden , maar door 

 de levenskrachten beperkt en gewijzigd worden. — Bij 

 de voeding vooral , waar zoo vele verrigtingen te zamen 

 komen, en elkander bestendig moeten vergezellen en 

 helpen ; waar de opvolging van zeer vele bijna onmerk- 

 baar is, de meeste voorzeker gelijktijdig geschieden ; 

 waar geene voor meer gewigtig , dan eene andere te hou- 

 den is , en zelfs geringe afwijkingen in de meest afgele- 

 gene deelen de grootste storing berokkenen; bij deze 

 verrigting moet men den geleidelijken gang van be- 

 schouwing slechts als middel erkennen ; aan geen deel 

 een uitsluitend voorregt vergunnen ; geene vloeistof als 

 levenloos , geene buis als een dood kanaal aanmerken ; 

 geene stof, die in het ligchaam wordt opgenomen , zoo- 

 danig als zij vroeger bekend stond , waarderen ; zin- 

 nelijke uitdrukkingen zelfs als onvermijdelijke middelen, 



om 



