( & ) 



bieden ; terwijl te groote inspanning en oefening van 

 den geest de geheele zenuwvloeistof en zenuwwerking 

 tot de hersenen bepaalt, en eene gezonde en sterke ziel 

 maar al te dikwerf in een zwak en uitgeteerd ligchaam 

 huisvest. 



Wanneer wij nu al het gezegde te zamentrekken , 

 dan kunnen wij gemakkelijk besluiten , dat ook het werk 

 der voeding in de natuurkundige geschiedenis van den 

 mensch niet verwaarloosd geworden, maar op verre na 

 niet tot volkomenheid gebragt is ; dat dit onvolmaakte 

 niet aan mindere oefening moet worden toegeschre- 

 ven, maar van hare zamengestelde en door het leven 

 gewijzigde verrigting afhangt; en dat deze zoo hoogst 

 wijze, maar door menigvuldige oorzaken en omstandig- 

 heden bepaalde , en aan onwankelbare wetten verbon- 

 dene instelling niet naar zeer beperkte begrippen mag 

 beoordeeld worden. Men heeft dus te onregt menig 

 twistgeding opgeworpen, of de mensch bij uitsluiting 

 voorplanten- of dierlijk voedsel bestemd is ? Hem was 

 het vergund den geheelen aardbol te bewonen ; voor 

 klimaat en leefwijze , hoe ook verschillende , is zijn lig- 

 chaam. ingerigt: bestemd voor de ontwikkeling van zij- 

 nen geest, vorderen toch de menigvuldige omstandig- 

 heden van zijn leven niet zeldzaam arbeid en krachten : 

 wat zijne ontwikkeling behoeft , wordt daarna overtollig : 

 en hoe kunnen wij met die oneindige verscheidenheid 

 van zijne bestemming, met de zamengestelde inrigting 

 voor zijn ondeidioud en voeding , met zijnen smaak en 

 zijne zucht tot verscheidenheid, eene schroomvallige be- 

 perking van zijne voedsels overeenbx'engen ? Ook hier- 

 in heeft de wijze Schepper ons boven al het geschapene 

 een voorregt geschonken , dat wij in de keuze van ons 

 verblijf, in de beoefening van onze pligten , in het vol- 

 gen 



