( 250 ) 



king van gassoorten, welke in groote onderaardsche 

 vergaderplaatsen waren opgesloten , en door hare veer- 

 krachtige drukking deze rijke en, zoo men meende, on- 

 uitputtelijke watersprongen zouden voortbrengen , ge- 

 lijk men soms, zoo als bij den Gei/ser in IJsland, het 

 minerale water kokend heet uit den grond ziet oprijzen, 

 en men werd in dat gevoelen versterkt door de ver- 

 meende opmerking, dat de hoeveelheid water, welke 

 deze putten opleveren , geene vermindering ondergaat, 

 wanneer vele derzelven in elkanders nabijheid geboord 

 worden. Men kwam echter weldra van zulke overdre- 

 vene gedachten terug , toen men dezelve , bij eene meer 

 bedaarde beschouwing , meerendeels wel als zeer rijk , 

 doch daarom niet als onuitputtelijk leerde kennen , en 

 men ook door naauwkeurige waarnemingen bewezen 

 vond, dat vele dezer bronnen , in elkanders nabijheid 

 geopend, wel degelijk in verband stonden en een' we- 

 derkerigen invloed op elkander uitoefenden. 



Den reeds genoemden Franschen ingenieur gar- 

 n i e r komt de eer toe , ons eene natuurkundige ver- 

 klaring der artesiaansche bronnen gegeven te hebben , 

 die , mijns bedunkens , weinig meer te wenschen over- 

 laat. Hij heeft aangetoond, dat, hoe zeer dezelve niet ge- 

 heel op dezelfde wijze ontstaan als die , welke gewoon- 

 lijk in ons welzand worden aangetroffen, — hetgene reeds 

 daardoor bewezen is , dat zij , geheel onafhankelijk van 

 het natte of drooge jaargetijde , over het algemeen rijker 

 zijn aan water , 't welk somwijlen door eene vermogende 

 kracht wordt opgevoerd — dezelve niettemin insgelijks 

 door het water uit den dampkring gevoed worden , 

 't welk, in gronden gerakende, waarin het zich door me- 

 nigvuldige spleten en openingen vrijelijk kan bewegen , 

 bij eene meerdere of mindere sterke helling dier gron- 

 den 



