( 2ia ) 



óp de Naaren of Ilaarte, cene meer verhevene vlakte 

 in de moerasfen gelegen , overeenkomende , met hetgeen 

 wij veen noemen, waarom deze dampen bij ons den 

 raam van veendamp , van veen^ , moer- of haarrook ver- 

 kregen hebben. Naarmate immers het voorjaar drooger 

 is, wordt vroeger in de lente in Vriesland, Gronin- 

 gen, Overijsfel en Drenthe, in Oostvriesland en in 

 het noorden van Wesifahn , het veenland tot de boek- 

 weitteelt gereed gemaakt ; en onder de mocrasfige gron- 

 den aan deze bewerking onderworpen , komt vooral 

 Boiirtange, aan den Eems gelegen, cene lengte van 

 vijftien, eene breedte van twee tot vier uren hebbende, 

 in aanmerking. De hooge venen worden dan tot lo- 

 zing van het water begrupt , na genoegzame drooging , 

 met een' hak omgefpit , en in kluiten verdeeld , die op 

 nieuw gedroogd, en in brand geftoken worden, om 

 hunne asch , even als die door het roppen of zoden- 

 branden van flecht veenachtig grasland verkregen wordt, 

 tot het verbouwen van boekweit te doen dienen. De 

 dikke rook , uit deze verbranding opgerezen , verfpreidt 

 zich, naarmate de kracht en ftreek van de winden 

 van langer of korter duur is, naarmate de vcennerf droo- 

 ger , het faifoen gunlliger of de wind (terker is , en 

 heeft dit eigenaardige , dat zij den regen en donder af- 

 leidt , zoodat , gedurende zoodanigcn rook , zelden regen , 

 nimmer donder plaats heeft ; overigens brengt zij plan- 

 ten en dieren weinig nadeel toe, en de fchade, welke 

 de bloei van de eerften door haar fchijnt te leiden, 

 wordt door fommigen aan verdrevene infekten toegefchre- 

 ven, en kan niet opwegen tegen het nut, dat de boek- 

 weitteelt, de haver- en roggebouw, de turfgraverij hier- 

 van 



