( 221 ) 



Voor het dierenrijk kan men den veendamp niet onmid- 

 dellijk nadeelig noemen; uit zijne beflanddeelen , echter, 

 kan men ligt begrijpen , dat hij de borstwerktuigeu moet 

 aandoen , waardoor zij , die in het veen aan aamborftig- 

 heid lijden, meestal, gedurende de branding, eenen 

 aanval hunner kwaal hebben; dan ook heef: men in de 

 omftreken vele menfchen met verbondene oogcn, en oog- 

 ontftekingen : traanoogen en gezigtszvvakte zijn daar zoo 

 algemeen, dat Profesfor finke , onder twaalf veenbe« 

 woonfters , van welke de oudltc acht en veertig jaren 

 telde, zeven vond, die niet zonder bril lezen kon- 

 den (*). 



En dit is wel het grootfte nadeel , hetgeen de veen- 

 rook oplevert; geen wonder, dat de aan het veen gren- 

 zende volkeren dit vergrooten , en alle mogelijke gron- 

 den opfporen , om de branding te beletten , dewijl hun- 

 ne fchoonfte lentedagen hierdoor onaangenaam worden; 

 en dat, omgekeerd, de veenbewoners zelve vele bezwa- 

 ren ontveinzen en ontkennen, dewijl zij dit middel tot 

 bebouwing van hunnen grond niet kunnen ontberen. 

 Ik meende, dat het ons kon dienen ter opheldering van 

 vele verfchijnfelen , waartoe nog dagelijks onbekende 

 krachten te hulp worden geroepen, en waardoor de 

 vvcèrkunde meer en meer verduisterd wordt. 



(*) Finke, Moorr., S. 89. In Frederikoovd , alwaar in de 

 twee laatlle jaren , omtrent zes honderd morgen gebrand wer- 

 den , had men van den rook geenen nadceligen invloed be- 

 fpeiird , dan voor de vruchiboomen, die onder den wiud ftoiiden. 



^ 3 BR* 



