( 293 ) 



Mogelijk zal men vragen: waaruit bewijst laplace 

 zuljje groote en, men zoude zeggen, onverwaclite uit- 

 komften? Enkel en alleen, door het beginfel van new- 

 .TON , dat de ftof zich onderling aantrekt in de regte 

 reden der masfa's, en in de omgekeerde van de quadra- 

 ten der afftanden, in al deszelfs bijzonderheden en 

 gevolgtrekkingen na te fporen, door behulp van dat 

 .vermogend middel van onderzoek, de hoogere wis- 

 kunde. 



De theorie der ebbe en vloed was later een der be- 

 langrijke Hukken, welke laplace bewerkte. De oor- 

 zaak van dit verfchijnfel was reeds lang voor hem be- 

 kend, .doch hij was de eerfte, die eene meer volmaakte 

 theorie, die werkelijk al de algemeene verfchijnfelen der 

 getijden bevatte, opgaf. 



Behalve deze en eene menigte andere gefchriftcn , te 

 yinden in de werken van de Akaderaie der Weteufchap- 

 .pen, alle bevorderlijk voor de wetenfchap, alle gemerkt 

 met dien bijzonderen ftempel van oorfpronkelijkheid en 

 vernuft, die alleen in de fchriften van waarlijk groote 

 mannen gevonden wordt, heeft men van laplace 

 een vroeger afzonderlijk uitgegeven werk. Theorie du 

 ^Mouvement et de la figure elliptiqiie des planète:, 

 1784, 4°. Dit behoort thans onder de zeldzame wis- 

 kundige boeken. Het was gedrukt op kosten van den 

 Prcfident de saron , die laplace's verdienften op den 

 regten prijs fchatte, en ook allezins in ftaat was, om 

 zijne waarde wel te befeifen. Lalande zegt, dat het 

 gedrukt werd , om eenen jongen Wiskundigen aan te moe- 

 digen , die al reeds de groote dingen aankondigde , die 



