( 7 ) 



onwrikbaar worden erkend , nu men van enkele oorza- 

 ken flechts uitgaat, en oogenfchijnlijk hemelsbreed van 

 elkander verfchillende verfchijnfelen uit déne oorzaak 

 weet af té leiden. 



Verklaringen zijn ook inderdaad niets anders, dan 

 vereenvoudigingen. Ons verftand, dat altijd van een- 

 voudige begrippen uitgaat, met een verfchijnfel te be*- 

 vredigen, aan te geven, welke enkelvoudige oorzaak 

 hetzelve heeft daargelteld ; dit is verklaren. 



Indien wij hetzelfde werktuig tot vele verfchillende 

 einden kunnen gebruiken, zoo verkiezen wij hetzelve 

 vóór alle andere , die flechts ieder afzonderlijk tot één 

 doeleinde nuttig zijn. In het maatfcliappelijk leven 

 zien wij hiervan vele voorbeelden. En waarom zou 

 het met de oorzaken, die wij voor zekere verfchijnfe- 

 len aannemen, anders gelegen zijn? Dit zijn immers 

 insgelijks middtkn, om ons doel te bereiken. Hoe 

 aangenaam zul het voor newton en de meeste Geleer- 

 den van zijnen tijd geweest zijn , de oorzaak van de 

 zwaarte der ligchamen en van den loop der planeten, 

 voor dezelfde te hebben kunnen houden ? Hoe verheugen 

 wij ons hoe langer hoe meer in te zien , dat electriciteit , 

 galvanismus , magnetismus ééne gemeene oorzaak heb- 

 ben, dat licht en warmte wclligt geheel en al uit de- 

 zelfde oorzaak, als dezen, zullen kunnen worden ver- 

 klaard? enz. 



Indien het dus aangenaam en nuttig is verklaringen 

 te zien vereenvoudigen, dan moet het onaangenaam en 

 fchadelijk zijn her tegenovergcflelde te befpeuren , in 

 daadzaken , die eenvoudig verldaard kunnen en dus moe- 

 ten worden. 



A 4 Aris- 



