( 5« ) 



den gerangfchikt , die allen tot de zoogenaamde zouten 

 behoorden en in hoofdeigenfchappen overeenkwamen. 



Zoo als alle krachten flechts door ons betrekkelijk 

 andere tegenovergeftelde kunnen gekend worden, zoo 

 is het ook met die gelegen, die de grondftofFen der 

 ligchamen met elkander vereenigen. Vroeger nam men 

 verwantfchapskrachten aan, en vergeleek het vermogen 

 van twee ligchamen, om zich met elkander te vereeni- 

 gen , of vcreenigd te blijven , met dat , hetwelk andere 

 ligchamen op een' van dézen of op beiden konden uit- 

 oefenen. Dit was nog niets anders, dan de zaak flechts 

 als vcrfchijnfel befchouwcn , en latere tijden , die wij nu 

 beginnen te beleven, moesten eerst de krachten minder 

 zamcngellcld voorfl:ellen, en alhoewel ook niet dan be- 

 trekkelijk kenbaar gemaakt , echter eenvoudiger en dui- 

 delijker voor oogen brengen. Wij hopen althans in de 

 afwijkingen van de rigting der naald , in den galvanome- 

 ter opgehangen , acne andere maatftaf voor verwant- 

 fchapskracht en derzelver vermogen gevonden te heb- 

 ben. En alhoewel de verdienden van bergmann onbe- 

 rekenbaar zijn , en zelfs nog voor onmisbaar moeten 

 gehouden worden, zoo wenfchen wij echter niet meer 

 zijne wijze van vcrwantfchapsbepaling te behoeven , maar 

 de 200 evengemelde met vrucht te kunnen aanwenden. 

 Zoo doende komt er eenheid, die beRgmann op zijne 

 wijze nooit zou hebben kunnen daarffellen. Want 

 welken invloed omfbandigheden op de verwantfcbap heb- 

 ben, heeft de latere ondervinding begonnen aan te ge- 

 ven, en deze zelfde omftandigheden dikwijls zoo ver- 

 mogend , dat zij de wetten , door bergjiann gevon- 

 den. 



