( 68 ) 



■ In den zin des woords, is er togenwoordig nog 

 gcene belchouwende fcheikunde, en niet dan eene duis- 

 tere fchets wordt ons hiervan , door de toekomst , voor- 

 gehouden. De geheele fcheikunde is zoo niet in alle 

 bijzonderheden, ten minfle grootendeels eene weten- 

 fchappclijke kunst, en bepaalt zich meestal bij bloote 

 befchouvving en werkdadigheid; terwijl de wetten, waar- 

 naar de verfchijnfelen worden daargelleld, zoo gering 

 zijn, dat zij verre zijn van één geheel uit te maken, 

 ja zelfs van één geheel te beloven. 



Er kan ook geene befchouwende fcheikunde beftaan , 

 want deze is natuurkunde, omdat de fcheikunde in 

 den rang van de onderdeden der natuurkunde, eene eer- 

 fle plaats bekleedt. En zoodra men zich dus voorftel- 

 lingen der zaken begint te maken, en niet meer bij de 

 befchouwing der verfchijnfelen zich bepaalt , komt men 

 op algemeene oorzaken , die niet tot het onderdeel , 

 maar tot het geheel behooren. 



Men ziet intusfchen een groot onderfcheid tusfchen 

 fcheikundigen , zal men zeggen, en terwijl de een zich 

 met de algemeene onderlinge verhouding der ligchamen 

 bezig houdt, maakt de andere hiervan gebruik, om het 

 dagelijksch leven te veraangenamen, den mensch genees- 

 middelen te verfchafFen, enz. 



Wij moeten bekennen, dat deze wetenfchap ook 

 meestal zóó onderfcheiden wordt, dat men het eerfte 

 theoretifche ^ het tweede practifche fcheikunde noemt. 

 Intusfchen is eene theorie eene voorftelling der zaak, en 

 daar de eerfle , de algemeene fcheikundige , zich welligt het 

 minst met voorftelling, maar bijna alleen met handelen 

 ojihoudt, zoo kan dit geene theoretifche , maar moet 



in- 



