( 94 ) 



gemaakt is van de rampen, waarvoor dezelve in Gel- 

 derland blootgefteld zijn , zoo vinden wij hier ook be- 

 langrijke opgaven over die wilde dieren , infckten , vo- 

 gelen of zoogdieren, welke voor de landhuishoudkunde 

 in Gelderland als bijzonder fchadelijk moeten gehouden 

 worden. Zoo hierin , als in vele andere (lukken , kan 

 men der Gelderfche commisfie den lof niet ontzeggen, 

 van voor de nadere kennis van ons vaderland het ijs 

 gebroken , en aan hare landgenooten een navolgenswaar- 

 dig voorbeeld gegeven te hebben. 



Het vijfde hoofdftuk van dit deel handelt over de 

 woeste gronden, de gemeentegronden, enz. en wordt 

 hierbij de oorfprong der marken, naar alle waarfchijn- 

 lijkheid , opgegeven. Het laatfte hoofdftuk , eindelijk , 

 levert ons een tafereel van den toeftand der landbou- 

 wers en van derzelver bezittingen, eene befchrijving en 

 afbeeldingen der woningen en ander getimmerte. 



De vijfde afdeeling van het ganfche werk befchouwt, 

 in het eerlte hoofdftuk, de fabrijken en werkwinkels. 

 Onder de Gelderfche fabrijken munten inzonderheid de 

 papierfabrijken uit, waaraan dan ook een goed deel van 

 dit hoofdftuk gewijd is. Er zijn ook drie ijzerfmelte- 

 rijen en gieterijen van het ijzer , hetwelk daar in den 

 omtrek wordt opgedolven; ieder van welke fabrijken 

 jaarlijks ongeveer één millioen Nederlandfche ponden 

 ijzererts verwerkt. Het tweede hoofdftuk befchouwt 

 den Gelderfchen koophandel, en daarbij de voornaamfte 

 wegen en vaarten, wier nuttigheid voor den handel, 

 zoowel als voor de geheele landhuishoudkunde, thans 

 wel geen betoog zal behoeven. De algemcene verbete- 

 ring 



