( 230 ) 



ftetl de Schrijver voor, het aanleggen van binnenlandfche 

 koloniën, het ontginnen van heidevelden en het begun-. 

 ftigen der landverhuizingen ; hoeveel wij nu met genoe- 

 gen ontwaren , dat het ontwerp ter verzwaring der hu- 

 welijken niet langer in aanmerking komt, fchijnt ons, 

 echter het derde hier voorgeftelde middel van landver- 

 huizing ongepast en fchadelijk, zoo lang wij nog, ora 

 Biet 'van onzeflagterijen en bakkerijen te fpreken, het 

 groote aantal zoogenaamde HoUandsgangers* voor onze^ 

 V£nen , polders , kanalen , dijken en fabrijkèn behoeven , 

 welke vreemdelingen jaarlijks het hier verzamelde geld 

 ijl de Westfaalfche , Paderbornfche , Lippifche en ander», 

 provinciën gaan verteren. De evenredigheid tusfchen dea 

 gunftigen toefland der landbouw en der bevolking , welke 

 iïi de natte en onvruchtbare" jaren 1816 en 1817, zoo' 

 duidelijk bleek , dat de geboorte tot de (terfte , gemid-' 

 ddd- zijnde, als 1:418, in 1817 eene verhouding leverdö 

 van 1:163, en mindere geboorte, öiv meerdeïe fterfte 

 te zamen gerekend , eer^ verlies van bevolking Van' 

 54,457,60 zielen deed kennen. Deze. evenredigheid e» 

 de beftendig hooge prijzen van boter en kaas bewijzen , dat , 

 vooral in onze noordelijke gewesten , eehe nuttige ftrekking 

 aan "onze bevolking te geven is , welke dit op den vreem- 

 deling zal voor hebben , dat zij geacclimateerd zijnde, 

 Yooral in ongezonde jaren, minder aan die hei-fstziekten 

 zai onderhevig zijn, welke nog in het vorige jaar in de 

 Pruisfifche provinciën de beraadflaging veroorzaakt hebben, 

 het uittreldvEn der HoUandsgangers te beletten en zich dus 

 voor die ziekten itp. beveiligen, die bij ons als gal- 

 en najaarskoortfen voorkomen, doch aldaar den naam 

 va» Hpllandiche jPip verkregen hebben. v--i 0.; ../... i 



