( 5-. ) 



maar van de tong , van het zachte of hai'de gehemelte , 

 van de wangen en lippen wijzii;iiigen ondergaat , en nu 

 eens dooi* deze , dan door gene opening naar buiten 

 gedreven wordt , dan ontstaan er bepaalde klanken , 

 aan welke wij den naam van letters, of aan derzelver 

 vereeniging dien van lettergrepen en van woorden ge- 

 schonken hebben. Verre is het er af, datwijaandat 

 vormen van woorden , wel is waar de bestanddeelen 

 van eene rede , den naam van spreken zouden schen- 

 ken, en zoodoende, denuitsluitendeneigeudomvanden 

 mensch ook op dieren overbrengen. Sommige dier- 

 soorten immers kunnen door onderwijs en oefening zeer 

 verstaanbare woorden voortbrengen , gelijk ons niet al- 

 leen debuitenlandschepapegaaijenmaarook onzeekstei'S 

 en raven bewijzen ; een vermogen , dat niet bij uitslui- 

 ting aan de vogels toekomt , maar ook bij enkele vier- 

 voetige dieren zou gevonden zijn , gelijk VON kem- 

 PELEN (*) ons van een' aap berigt , die , na jaren ver- 

 blijf in zijne woning , zeer duidelijk kon spreken , 

 alhoewel herder en onze C a M p e R aan deze dieren 

 dat vermogen ten eeneniaal ontzeggen. — De spraak, 

 de uitsluitende eigendom van den mensch , een ge- 

 schenk van de Godheid, boven hetwelk geen ander 

 voorregt te noemen , geen zelfs daaraan gelijk kan ge- 

 steld Avorden , is oneindig verhevener en niet enkel 

 werktuigelijk. Want gelijk onze zintuii;en ons als ge- 

 ti'ouwe wachters geschonken zijn , door welke alles, wat 

 ons in de zigtbare wereld omi'ingt , naar onzen geest 

 wordt overgebragt , en die ons met al het geschapene 

 in de naauwste kennis en betrekking brengen , zoodat 



zij 



(•) WoLFGANGs VON KEMPELEN, Mechanismus d. 

 menschliche Sprache, Wien 1791. 



