( 55 ) 



zij als de eerste bronnen van ons weten mogen gehou- 

 den worden ; even zoo kan men de spraak , in tegen- 

 stelling der zintuigen , het vermogen noemen , waar- 

 door wij de werkingen van het verstand en van het 

 oordeel , met één woord al de verrigtingen van onzen 

 redelijken geest aan andei'e denkende wezens overbren- 

 gen. Maar even als wij oaitrent de wijze , waarop de 

 eigenschappen der ligcSamen door middel der zintui- 

 gen aan onzen geest worden overgebragt , over den 

 aard en de eigenschappen van de zielsverrigtingen zelve 

 in volkomene duisternis verkeeren ; niet minder zijn wij 

 vreemdelingen in de kennis , hoe die gevormde denk- 

 beelden door middel van de spraak aan anderen worden 

 medegedeeld , en datgene , wat wij deuken , gevoelen 

 en willen , ook anderen bevatten , begeeren en daar- 

 stellen. , En echter is die nasporing belangrijk genoeg 

 gerekend, dat er zich van de vroegste tijden af de be- 

 roemdste mannen mede bezig hielden , en er voorzeker 

 niemand gevonden wordt , die er zich niet nu en dan 

 meer of minder mede onledig houdt. Voorzeker geen 

 geheel onvruchtbare arbeid , waardoor , zoo al niet 

 de aard der zielsveri'igtingen konde ontdekt worden , 

 hare eigenschappen ten minste meer en meer bekend 

 raken , en de omstafadigheden , welke haar hinderen of 

 bevorderlijk zijn , trapswijze aan het licht komen. 



De stem daarentegen , niet uitsluitend aan den 

 mensch geschonken , is ook het eigendom van het groot- 

 ste deel der gewervelde of meer volmaakte dieren , waar- 

 van niet alleen de zoogdieren en vogelen, maar zelfs 

 sommige kruipende dieren voorzien zijn, zoodat de 

 stem , zoo lang zich een spoor van strottenhoofd voor- 

 doet , hoe onvolmaakt dan ook , gevonden wordt. Zij 

 is het middel , waardoor de meer bewerktuigde wezens 



hun- 



