( 7^ ) 



vergezeldgaan, tusschen dengenen, die zicli daartoe maar 

 zeldzaam geroepen vindt , en hem , die uit bijzondere 

 neiging of de gewoonte, om dit al onderwijzende bijna 

 dagelijks te verrigten , het met eene eigene gemakkelijk- 

 heid uitvoert , even of hij alléén en in gewone bedrijven 

 bezig is. Hoe vroegtijdiger zulke oefeningen aan jonge 

 lieden woi'den aanbevolen , des te gemakkelijker zullen 

 zij voortaan hunne gedachten leerenmededeelen, en de 

 zoodanigen , die eenigermate met het lastig stameren 

 behebt zijn , zullen dit allengs ontwennen , en eenvou- 

 dig en klaar leeren spreken . 



Daar wij op dit ruime veld ons slechts tot eenige pun- 

 ten kunnen bepalen , wil ik met de aanprijzing van 

 JBedaardheid in het spreken mijne rede eindigen. 



Misschien stotteren kinderen ook uit dien hoofde 

 meer dan volwassenen, omdat hun gestel gevoeliger, 

 hun zenuwstelsel vatbaarder voor prikkels mag gehou- 

 den worden ; ten minste zijn zenuwachtige , gevoelige 

 en prikkelbare menschen wel bij voorkeur aan dit ge- 

 brek ondei'worpen , en de vroeger opgenoemde voor- 

 beelden hebben geleerd , dat gemoedsaandoeningen 

 •van zeer gewigtigen invloed te houden zijn. 



Men kan echter dezen regel niet buiten uitzonde- 

 ring aanprijzen ; want er zijn voorwerpen , die , met 

 minder geestvermogens begiftigd, eene bijzondere ma- 

 te van stompheid en werkeloosheid der zenuwen be- 

 zitten , en zoo al niet van natuur , dan toch door voor- 

 afgegane ziekten in dien toestand verkeeren , en eene 

 zekere mate van slapheid der spraakwerktuigen ver- 

 kregen hebben , die somwijlen door gepaste geneesmid- 

 delen uit dien tragen toestand kunnen gered worden. 

 Wij zien er de voorbeelden van bij sommigen , die, stil 

 en sprakeloos , door een matig gebruik van wijn het 



zoo- 



