( 268 ) 



men . Hetaard-magnetisme vindt zich in deze omstan- 

 digheid versterkt door het thermo-magnetismus der 

 twee ongeUjk verwarmde metalen. 



Het is misschien niet onnoodig op te mei'ken , dat ik 

 bUjf volharden bij de gewoonte , om dat gedeelte van 

 de naald , hetwelk naar het noorden wijst , noord- 

 pool te noemen ; en wanneer ik spreek van oostelijke 

 en westelijke afwijking , meen ik daarmede noord- 

 oostering of noordwestering. 



Wanneer men nu op dezelfde wgze de proef neemt, 

 en de Antimonium-sXAVii loodregt op denmagneti- 

 schen meridiaan stelt , doch nu de westzijde van de 

 staaf verwarmt , dan zal zich een verrassend verschijn- 

 sel vertoonen ; de noordpool verlaat plotseling den 

 magnetischen meridiaan, en rigt zich naar het Zuiden. 



Indien men de proef aanvangt met eene koude staaf 

 Antimonium , loodregt op den magnetischen meri- 

 diaan geplaatst , en men de lamp onder de westzijde 

 van de staaf stelt , dan blijft de magneetnaald eenen 

 geruimen tijd in den magnetischen meridiaan met de 

 noordpool naar het noorden staan, en draait vervolgens 

 in eens 180° in Azimuth om, en staat met de noord- 

 pool in het zuiden. Neemt men de lamp weg, wanneer 

 de noordpool in het zuiden staat, dan keert deze eerst 

 zachtjes, en vervolgens met een' ruk tot den oorspron- 

 kelijken stand in den magnetischen meiidiaan. 



In de vorige proef, toen de oostzijde van de staaf 

 werd verwarmd , strekte de gezameuhjke werking van 

 bet aard-magnetismus, en van het magnetismus in het 

 Antimonium opgewekt, om de naald in de gewoon- 

 Igke rigting te bevestigen , maar nu de westzijde ver- 

 warmd wordt, sirekt de thermo-magnetische werking , 

 om de noordpool naar bet zuiden te brengen , terwgl 



het 



