456 J.W. PARIS OVER °T VERBAND 
zich, en is werkzaam volgens de denk: 
beelden en begrippen, die het verftand 
aan de-hand geeft. Zonder het verftand. 
kan ’er geen wille zyn, en waareen daa- 
delyk willen is, daar moeten verftands 
voorftellingen voorafgaan. Hetgeen men 
niet kend, kan men niet willen en be- 
geeren, Dit behoord tot die pfycholo- 
_gifche waarheden, die geen betoog no- 
dig hebben; zy zyn klaarblyklyk door 
onlochenbaare …ondervindingen, Zgnoti 
nulla cupido. 
Dit Verband van Verftand en Wille 
heeft echter alleen plaats in moralifche 
dingen. De wille word niet geneigd en 
beweegd door voorftellingen van aller- 
lei aard zonder onderfcheid , maar al- 
leen door zodanige, die de zedelykheid 
der zaaken betreffen, Veele dingen zyn 
aan en voor zich zelve voor den wille 
onverfchillig ; hoe wel en nauwkeurig 
die ook mogen gekend worden, hy 
blyft in ruste, werkeloos, zonder ge- 
voel en beweeging, zo lang ‘er niets in 
gezien word, hetgeen als verkieslyk of 
verwerpelyk zou mogen gehouden wor- 
den. Maar zo dra eene zaak zich ver- 
toond als goed of kwaad, recht of on- 
recht, betaamlyk of onbetaamlyk;, nut- 
| tig 
