VAN VERSTAND EN WILLE. 457 
tig of fchadelyk, dan raakt de wille in 
beweeging , en word bepaald tot zo ee- 
ne gefteldheid, die aan de hoedanigheid 
van het voorwerp beantwoord, hy ver- 
kiest of verwerpt, en heeft meer of min- 
der neiging en afkeerigheid , naar maa- 
te hetgeen tot het zedelyke behoord in 
een meerder of minder trap in de zaake 
gevonden word, Deezen zedelyken in- 
vloed van het Verftand op den Wille 
ziet men in alle moralifche handelingen, 
en dewyl hier de werking van den wille 
het gevolg en de uitflag is van het voor- 
afgaand oordeel des verftands, zo kan 
men dit verband een nexus logico-mora- 
lis noemen, Daar ligt in elk zedelyk 
voorftel, zo niet uitdrukkelyk, ten min- 
ften ingewikkeld, eene Logifche fluitre- 
den, die „uit voorafgaande of onderftel- 
de praemisfen afgeleid word. Het Ver- 
ftand geeft de praemisfen,de Wille maakt 
de Conclufie, Dit is zo gegrond op re- 
deneerkundige wetten en regelen, dat 
de Wilie nooit iets begeeren of verkie- 
zen zal, of het moet zich op de eene of 
andere wyze als goed en begeerlyk voor: 
doen, het zy, dat het in der daad zo 
is, of dat het ons zo voorkomt. Het 
kan zyn, dat zich de Ziel in haare voor- 
