VAN VERSTAND EN WILLE. 497 
of ik van begrip ben, dat dit in: allerlei 
gevallen en ten allen tyden: een: even 
krachtig en werkzaam middel is, maar 
dit wilik zeggen, als de wille geneigd 
en beweegd word, dat het door deezen 
weg gefchied en niet anders gefchieden 
zal, Men befchouwd dan de waarhe+ 
den niet in abflra4o, maar in concreto; 
_ men ziet ?er zich zelven in; ze trekken 
dan de ziel vit haare onverfchilligheid, 
en vestigen haare aandacht: onmiddelyk 
op haare eige belangen; hierdoor ver- 
Ípreid zich een gansch ander licht inde 
ziele, dan eene vlugtige en onzydige 
befchouwing werken kan, Fene gezet- 
te, flille en bedaarde | 
en een indringend en gemoedroeren 
nadenken is ’er het gevolg van. Dit 
maakt indrukken, die hunne voet{tappen 
in de ziele achterlaaten; ieder indruk 
gaat gepaard met eene neiging of afkee- 
righeid , behaagen of mishaagen , met 
een woord, met eene bevinding, die 
eene evenredigheid heeft met het goed 
of kwaad, dat het verftand voorfteld, 
Elke nieuwe voorftelling vermeerderd 
de maate deezer bevindingen ; door ee- 
ne aanhoudende opmerkzaamheid, door 
eene voortgezette en dikwyls herhaalde 
| Hh 4 be 
