DER SCHOOLEN. 131 



Compas op de onderfcheidene plaatzen , 

 gelyk ook de breedte en lengte^ (dingen zoo 

 zeer noodzakelyk voor een' Zeeman, ) niet 

 dan door middel van de Sterrekunde naujy^ 

 keurig kunnen geweten worden ; om van 

 de crapswyzige vermindering, van de groot- 

 heid der lengte-graaden, en andere byzon* 

 derheden niet eens te fpreeken. 



Hoe nuttig kon misfchien, immers voor 

 eerst beginnende Zeelieden, het gebruik 

 van een nauwKeurig gemaakte Globe wezen, 

 ('t zy dan van Martin of die van Adams^ 

 enz.) om hun fpoedig een denkbeeld te 

 geven van het waereld - flelfel , Qfyftema 

 miindi') en hen op eene aangenaame, meer 

 gemakkelyke en begrypelyke wyze de 

 breedte en lengte te leeren zoeken, en al- 

 thans ten ruwften te bepaalen , ja ook om 

 van dag tot dag, zelfs zonder dat men ta- 

 fels noodig had, ten minilen 'tot op een' 

 halven graad toe , de amplitude der Zon , 

 dat is , haare verwydering van 't waars, 

 Oosten Noord- of Zuidwaards by haaren 

 opgang , en haare Zuidelyke of Noorde- 

 lyke verwydering van het Westen by haa- 

 ren ondergang, genoeg waartenemen, iets 

 dat , gelyk alle Zeelieden weten ," zoo 

 zeer van nooden is om het waare Noor- 

 den 5 en daaruit de miswyzin^en van het 



I a Coni^ 



