DER S C H O O L E N. 335 



om in dit wyde veld niet uitteweiden , 

 het is verkeerd alleen op het geheugen 

 te werken, zonder dat men vernuft en 

 oordeel bezigheid verfchaft heeft, zonder 

 dat men door vernuft en oordeel die din- 

 gen voor het geheugen heeft laaten ryp 

 maaken : zo ziet men veelal , dat der kin- 

 deren geheugen beballast wordt met din- 

 gen , welke zy niet verftaan , waar van 

 daan zy in het vervolg zich gewennen alles 

 alleenlyk aan het geheugen toe te vertrou- 

 wen, zonder hetzelve bedacht, of beoor- 

 deeld te hebben: hoe gewoon dit kwaad 

 zy, weet elk opmerkend gemoed : men moet 

 derhalven eerst het vernuft, ert oordeel 

 kanfcherpen, om dan aan het geheugen 

 dien zagten, en voordeeligen last, welke 

 tot het gebruik bearbeid is , optedraagen. 



Men moet eindelyk in deeze befchaa- 

 ving acht geeven op de ingefchapene nei- 

 gingen van den mensch , en overeenkom- 

 fiig dezelve zyne befchaaving inrichten : 

 ik onderzoeke met den Wysgeer thansch. 

 niet, of en hoe veele neigingen men 

 ingefchapen kunne noemen : ik bedoe- 

 le voornaamelyk de eigenliefde, dat edel 

 gefchenk van den Schepper: men moet 

 deeze neiging onder het oog houden, en 

 de befchaaving van den mensch zo inrich- 



te;i. 



