( 



(43) 



officio vacuus , quamlibet excludens societatis existentiam , quasi homines 

 unquam sibi solum nati , in solitudines syivasque secessissent , vagamque ferarum 

 vitam egissent , prœvaluitque tandem hœc probabilior sententia : ab inde principio 

 rerum nascebatur homo societati 5 naturalis hominis existentia societas est. De 

 his nullum amplius nobis recte moveri posse dubium videtur ; quapropter ne 

 diutius in puncto multorum auctoiitate confirmato , et aliunde etiam ad argu- 

 mentum nostriini tantum auxiiiari inhœreamus , quam paucissimis enucleabimus 

 rem— Qimm nulla nobis exstet ne in fabulari quidem historia , initii temporum 

 tahs traditio, qua homo quondam imperfectissimum , stupidissimiimque inter 

 animantia, vel alio quoquo modo ab hodierna hominis natura diversissimum 

 exstitisse diceretur ; quinimo contrarium insinuât sacris pioCanisque iibris concessa 

 fides; patet ab ejus interna habitudine et naturah organorum conformatione 

 quarum nunc quoque nasci novimur , conditionem antiquœ humani geueris 

 existentiae abduci debere. Sexcentas autem in homiuibus caussœ reperiuntur 

 quibus in societatem statim coire vel suadebantur , vel cogebantur. Inter prœ- 

 cipuas obveniunt faciei similitude; usus rationis et fandi communis (1)5 naturœ 

 et necessariorum ad vitam convenientia ; quœrendœ utilitatis voluptatisque 

 studium; necessaria illa adversus nemorosas et hominis solitarii inermisque 

 facile victores feras defensio, aut etiam aggi-essio (2) ; necessaria quoque sexuum 

 propensio. Quibus adde vincula illa, haud arbitraria, miserationis , parentum 

 charitatis erga liberos , et reciprocœ liberorum erga parentes pietatis ; conjugis 

 vel potius suorum liberorum genitricis amorem , infantum inter se sjmpathiam 

 fiduciamque. Quod postremas hasce rationes attinet , ne forte objiciat quis , 

 affectus illos animi adeo non ortum suasisse societatis, ut contra ab instituta 

 lantum, et jam aliquatenus exculta societate ortum acceperint ? Nam undenam, 

 quœso, eruere atque explicare affectus qualescunque potuisset societas, nisi 



(.) La faculté de la parole, qui ne saurait trouver son usage hors de la société, inquit 

 Burlamaqui. Elémens du droit naturel , \" partie, chap. 5. 



(2) Hue perlinet elegans Senecae locus : de benefic. IV. 18 : fac nos singulos , quid su- 



F. 



