( 47 ) 

 cipiis rectae rationis plura impedimenta obstent, singulique homines veritatem 

 modo minus , modo magis disquirere possint , non miriim , cur forsan in omni 

 casu facile probari nequeat, id quod agitur adeo ratione injunclum vel vetitum 

 esse , ut si jussui vel prohibilioni non stemus , coactui obnoxii simus. Inde 

 constat varia juris naturalis systemata, ut varia systemata philosophica in génère , 

 exstare potuisse , quin tamen jus naturale ipsum , et veritas una esse desinat. 



S- 3. 

 De jure defensionis. 



A lïsionibus aliorum abstineatur ( quod tibi fieri non vis , alteri ne feceris ) 

 ita sonat principium illud aeternum , universale , immutabile , utque sacra utar 

 elocutione, in cordibus liominum scriptum, testimonium reddente illis cousci— 

 entia ipsorum (i). Quoniam tamen humanam conditionem animi motus et 

 multiformes malitiae undique obsident , caecant et ad prava impellunt , fuere 

 semper improbae quaadam iudoles , quas jura sibi aequalium minimi facientes , 

 dum sua, mirum! vellent haberi inviolabilia , et ultro aggredi non dubitaverint , 

 sive immerito uti voluerint homine tanquam medio ad cupiditatem aliquam 

 satiandam , sive contra jus fasque cum licita libertate prohibere. 



IVemo autem injuiiam sive la;sionem sibi illatam non quolibet modo impedire 

 et repellere potest; ideoque (ut jam § prœced. indicabamus ) liomo ad tuendum 

 jus suiim laesum vel altentatum , conclu justo utitur , quatenus nempe tutelte suae 

 consulit : quod jus vocatur defensionis (2). Et nunc quoque quamvis in tara 

 proveclo stalu civili , plurimo in casu, penitus viget , minus tamen, quani fuit 

 in statu naturali, extensum (3). 



(1) Pau! epist. ad Romanos cap. 2. i5. 



(2) Sensu stiictiori. Coiif. e g. Wolfl'. J. N. et G. §. 90. 



(3) Le lirait lie se lii'Jendre soi-même à main armée , a plus d^e'tendiie dans Vélai de nature 

 qiip dans l't'tat ciril. Buihnnaqui ^ Elnnens de droit nal. i'^ partie chap. -j. Couf. eiiam 

 PutFiiidoif, devoirs de rhairime et du ci'loren , chip. 5. V. 18. — Plurima circa jus illud obiter 

 inimoi^veiunt in oplfii^o sud J. prudenlice mni.unicTiio Pioruani; «jood quideni, liccl jus ciM'le 

 inscributur , cailcraium laïuen juris parlium priucipia passim lelulisse Doscitui- : vim v i repellere 



