( 6o ) 

 ita dictumybrm«/e legis transgressione , civitati imporiatum, siquldem transgressio 

 facta probat non sufficientem fuisse legis minationem , hiiicque necessario jam 

 addendam ejiis exsecutionem. Damnum autem illiid fbrmale in eo consisiit , 

 qiiod exemple dato malelirus aliorum commovit cnpidines , eosque ac^^crimina 

 adhortatus est, et animos ils addidit. Ut non sine veritate dici possit , ex crimine 

 commisso terrorein similiuin rriminum augeri inter cives. Terror autem vere 

 nialum est, inliibens libeilalem. Civitas non solum tuta sit oportet (en sûreté'), 

 sed et secuia ( en sécurité ). Ulrumque illiid distinctum jus quolibet crimine 

 perfringitur. Utrumque itaque resarcire , in quantum fieri potest , débet cri— 

 minis auctor. 



Poenœ itaque finis, sive in lege spectetur, sive in exsecnlione, nonnisi ad 

 omnes cives refercudus est^nec hoc xjurerit solum, ut a futuris certi delinquentis 

 facinoribus civitati prospicialur , sed ut nulla ab ullo , in cjuantum sperari hoc 

 fas est, crimina immineant^ nec ut qui nunc vere deliquit, in eo statu ponatur, 

 ut civitati ukerius non noceat, sed ut omnes quicumque cives a perpetrandis 

 l'ujuriis , defensa legis pœnalis auctoritate , detineautur. 



Alci vero fines pœnarum ab aliis sapissime propoui soient. Sunt enim , qui dicant 

 pcenam inferendam esse ad emendandum maleficium , ut scilicet actionis pra— 

 vitas ex principiis moralibus nialo quodani compensetur. Sicque illi civitatem 

 virtutis , non justitiae vindicem faciunt. Sed hoc systema nolioni juris omnino 

 alienum est , ejusque exsecutio in solius Dei , non humanœ cujusdam potestatis 

 manibus reponitur. 



Alii pœnam idco inferendam credunt , ut intuitu mali in legis violatorem in- 

 tenta non possuiit ; futura pioliibcntur ; et alibi (de ira. lib. 2. rap. 3i) ne Iioniini quidem 

 nocebimus quia peccavit, sed ne pcccel : nec un(iuam ad pra:teiilum, sed ad fulurum pœiia 



rcferetur. Non enim irascitur , sed cavet. Virissima Iioec suiit, suo sensu : si niniiium de 



fine pœnarum statiitarum inlelligantur ; vera etiam aliqualcnus, si ad finem pœnaium illaUrum 

 referantur ; non enim efficiiint pœna.- , nec ad id tenduut, ut prœlerilae laesioues exstitisse desi- 

 nant. Nibilominus tamen si cei ta qiiadam ralione sumantur , faisum abquid in iis inesse recte 

 dicetur : pœnae enim ideo quoque inferuntnr, quia pcccatum est : scilicet quia dato exemple 

 sceleris , imminuta est auclorilas legum; et hune in fiuem inferentur, ul moiieantur reliqul, non 

 impune deprimi eaium sauctionem. Ergo vel ad prœterita referuntur pœnae. 



