(6x ) 



ferendi , reliqui omnes a simili delicto deterreantur (i) 5 sed si in eo solo constaret 

 pœnarum finis , de juslitla earum merito dubium surgeret. Ita-ne cruciaretur , 

 mactarelur homo ob incertum eventum , culpamque aliorum , de qua nulle 

 modo constat an unqnam sit extitura? Ita-ne uteretur civitas homine condem- 

 nato tanquam re , tanquam instrumento et adjumento finis alieni? Id quod 

 libertati dignitatique humanae prorsus adversatur. 



Alii pœnis ideo tantum utendum censent, ut .emendetur is qui deliquit , 

 sed ita pœna naturam castigationis iudueret : quas tamen inter se quantum dif- 

 ferunt , jam paucis tetigimus ( §• 5 in fin. ) ; quibus adde quod qui gaudet usu 

 rationis pleno, liujus emendatio non vi et pœnis efiici, sed cum libertate per- 

 suasionis nasci posset (2). 



Alii denique pœnarum fiuemnonnisi in eo ponunt, ut tuti fiant cives ab ejusdem 

 qui pœna afBcitur futuris juris laesionibus. Pœna igitur , eorum sententia , idem 

 esset ac praeventio. Prœventio vero ut juste exerceatur , certitudinem aut majorem 

 saltem probabilitatem fijturas leesionis requirit. Inde heec certitudo , haec proba- 

 bilitas prius foret delerminanda quam de pœnce irrogatione et extensione sermo 

 fieri possit. Déficiente ergo , ut sœpe fit (3), probabilitate , crimen inultum manere 

 deberet. Alia ex parte certum est , pœnam a judice decerni non posse , nisi 

 delictum constet. Sœpe tamen , déficiente plena probatione , prœventionis exer— 

 citioni (ideoque ex eorum opinione , pœnae exercitionij locus daretur. 



Probatio enim , non omnibus expleta numeris, probabilitatem saltem prasteriti 

 dilicti afferre , simulque voluntatem istam securitati reliquorum adversam in reo 

 probabilem reddere potest : quas jam sufficerent ad prassumtionem. Num tamen 

 vero ad pœnam? — Adjici potest prasventionem a civitate ipsa iis ipsis in ca- 

 sibus exerceri ubi pœna infligi nequit. 



(i) Conff. ex. gr. Filaogieri , science de la législ. IV, 27. Beccaria , des délits et des peine 

 chap. i5. 



(2) Caeterum hsec si debcrel assunii de fine pœnarum sententia, rueret illa nostra : an pœna 

 capitalis adniitti debeat 'f quaeslio. Moi ti enim dare faciuorosum , mira esset emendandi ratio. 



(3) Coufi. ex gr. ea quae supra §. 4 circa finem. 



