( 66 ) 



urgentemvc umc temporis necessitatem , mortis pœnam introduxit legislator , 

 eamdem quoqne contra jus fasque adoptasse dicendi sunt ejus imitatores. Contra 

 res quideni , non contra vitam hominis prœscriptio est. Errare autem et in 

 prava collabi , ipsa qiioque sa?cula possunt (i). Sic vim tormentorum in reos , 

 omnes fera populi adhibuerunt 5 qnis est tamen qui neget quam iniqua , quam 

 atrox fuerit hujusmodi barbaries cui sexcenties succubuit ianoccns, cruciatum 

 tolerandi nescius (2) , et subtrahebatur nocens adversus dolorem r ontumax. Sic 

 quoque pleraeque gentes mactatorum cruore hominum aras piarunt 5 quis tamen 

 victimarum freqiientia sacrificia légitima fieri affirmaverit? (3). 



Verissima hœc sunt : non ex usu diuturno , sed ex recta ratione jus manat. 

 Nec uuquam sera est via veritatis. 



Attamen de poena capitali proponi haec rite posse non credimus. Si enim 

 gravissimi iique perniciosissimi aliquando invaluerunt errores , ii vel apud aliquos 

 tantum populos successive orli sunt , vel fngitivi mox debilitabantur , evaiiesce- 

 bantque. Hominum pro victimis immolatio , criminum ope tormentorum exlorsio 

 aut ex barbarie , aut ex depravatione originem traxerunt , et cultu populorura 

 provectiori devictœ ceciderunt. 



Alia autem omnino res est , si de pœnas capitalis usu sermo instituatur. Capita 

 sceleratorum perpetuo feriit custos legum securis. Semper extirpari , veluti rabidœ 

 ferae , humaui generis liostes consueverunt. Semper viguit sacrosanctum illud : 

 quicunque sanguinem humanum effuderit , ejus quoque sauguis effundetur (4). 

 Nec ullo nuquam tempore aut loco vox civium adversus jus necessitatemque pœnae 

 capitalis erupit. Ei sufTragatus est celeberrimus quisque , quum inter vetercs , 



(1) De his jam iii praefatioiie verbum fecimus. 



(2) L'innocent s'écriera qu'il est coupable pour faire cesser des tortures qu'il ne peut plus 

 supporter,... Bcccaria, des délits et des peines, §. 12. 



(3) Si l'universalité d'une pratique en prouvoit l'innocence , l'apologie des usurpations , des 

 conquêtes, de toutes les sortes d'oppressions seroil achevée. Kuynal , Hist, philos, des deux Indes, 

 vol. 6. liv. 12. pag. 124. 



(4) Genesis, cap. 6. 



