( 7- ) 



Sunl qui longiiis prorcdant , spemque fovent in societatem riirsus aliquando 

 condcmnatos absqtie periculo immiltcndi. Consenliunt omnes , aiunt , necem 

 unius vulnus esse civitati et tamen civitas ipsa sibi novum aliud infert , sonletn 

 vicissim ad necem trahendo ^ pro imo duos homines amittil ; discerpit ergo semet 

 ipsam. Civitalis tamcn vis pra'cipua in hominum numéro reponitur (i). Hoc 

 vcro contra pœufe servitutis prrecipuum inest, qiiod liceat emendando et ad 

 bonani viam revocaudo malcfico inciimbere. Hune in fincm adliibeantur in 

 carceribus consilia et documenta meliorationis; oculls condemnatorum subjiciatur 

 spes allcvatiouis , remissionis , imo ccssationis pœnœ : nunquam enim desperanda 

 est noceutis ad meiioreni frugem correclio. Qui secus dixerit , naturam calumnia- 

 retur, et meudacii argueret experientiam. Crimen pœnitcntia cornes aliquando 

 premit , aut c longinquo susritata tandem sequilur; pœnitientia sa:;pius iram divi- 

 nam flecterc poiuit, quidui humanam flecteret? — Quinlmo morte subito omnia 

 tolluntur ; ciim vita siniul spatium ad pœnltendum prœciditur ; cœco ilaque furore 

 vitam derelinquunt desperati , quibus tempiis delliit expendendi sese , et ad 

 relligionem revertendi ? Facis igitur ut depravata necessario mente coram judice 

 œterno severoque adstent miseri ante tenipus r" 



Respondeo : Ut bis satisfiat , primo advertendum est , fincm pcenarum (in magnis 

 prsesertim criminibus ) non esse emendationem , verum securitatem 5 non no- 

 centis sed civitatis commoda 5 ideoque , quamdiu finis ille primarius non attin— 

 gitur , de malefici utilitate sermonem esse non posse 5 ea vero quœ , postquam 

 sibi civitas satis consuluisse se credidit, in ejus favorem subjecit, alia esse eaque 

 benigna civitatis consilia. Ex bis fluit , quoniam civitatis summopere semper 

 interest , ut quam plurimos conservet cives ( quod enim et nos concedimus ) 

 in eo poni debere , nunc quoque post crimen commissum , curam ejus praeci- 



ssepe loquuntur , quasi uno fiae (aliquando secundario tantuin) subla'.o, tollatur poena ; quum 

 tamen omnes cessare oporteal, ut pcunae locus non sil. 



(i) Conserver le plus de sujets en laissant le moins de malfaiteurs , c'est le grand art de toute 

 bonne législation. Dès-lors celle-là ne vaut rien qui ne sait diminuer la classe d'S scélérats qu'en 

 affoiblissant le nombre des hommes. Discours de Pbllpou de la Madeleine. 



