(84 ) 

 Quiquid sit , institutum hoc erat , ut , si fateri recusaverit , quamvis evidens 

 (iierit, probataque quum sceleris , tum auctoris ejus notitia , non nisi ad trirèmes 

 perpétues damnaretur. Si jam igitur, prout aliqui voluut , liœcpœna pœna morlis 

 eflficacior et terribilior habita fiiisset , patet pœnam servilutis usu statirn coUap- 

 sam iri dehuisse. Nenio enim crimine alroci conviclus , cui proinde optio jam 

 supererat mortem inter et vitam labori œterno dedilam , consilii paulisper am- 

 biguus hœsisset. Nam si mori pra3tuhsset,ergo ultro de maleficiis , non cunctatus 

 fassus fuisset. Sed minime quideni ; timenti mortem carcer vel durissimus pon— 

 eretur gratiae loco 5 et quidem non solum reus tune temporis in pernegando 

 maleficio stahat pertinax , sed et tormentorum , qua; praesto erant , laniatibus 

 corpus tiadebat , et quousque animi viribus poterat , obnilebalur , advcrsus vim 

 doloris obluctabatur ; feliceni sese ratus si modo cruciatum vincere , et vel tanto 

 pretio mortem effugere non fassus potuissct. 



Ulterius iuterroga tyrannos , certe in spargendo inter suos timoré facile prin- 

 cipes magistros ; an carceres ubique exstruunt f An tormentis carcerum excogi- 

 tandis incumbunt? Mortem iUi , dilatam aliquando, sed mortem solam multi- 

 phcant 5 ubique strictus affulget ensis , nunquam non sanguineus. Nota loquor , 

 heu ! nota nimis ! Quis enim animo non revocabit novissimas istas historiae gallicas 

 paginas (ann. 1792-4.)? 



Et ne forte mihi Tiberium ilkim objicias (1) quo jubente , raori volentibus 

 vis adhibita vivendi (2). Nam quidem pro tempore vitam tolerare coëgit , 

 quem vita obruebat miserrima et gravis , quique singulares ob caussas mortem 

 affectabat , sed reliquos omnes ferro lictorum tradidit. Audias Tacitum , cujus 

 ad brevem at terribilem narrationem quis ab horrore temperet '' « Inritatusque 

 suppliciis ( Tiberius ) , cunclos qui carcere altinebanlur , accusati societatis cum 

 Sejano , necai'i jubet. Jacuit immensa strages : omnis sexus , omnis aetas , inkistres, 

 ignobiles , dispersi aut aggerati ; et q. s. r. . . . » (3). 



(1) Ut ex. gr. de Pastoret ( conf. section, prioris §. 7. ) : Je ne vous rappellerai pas ces des- 

 potes Romains , qui osant regarder la perte du jour comme une grâce dont leurs ennemis étoient 

 indignes, condamnoient à vivre comme tant d'autres condamuenl à mourir. 



(2) Sueton. In Tiber. cap. 61. 



(3) Annalium lib. 6. cap. ig. 



