(89) 



ficiscuntur , ut magnam illam exempli cfficacitatem ostentent. Qiiam aliter se res 

 habet ? Mira est multorum hilarilas , mira aliquoriim impudeiitia. Globum ferreum 

 trahuiil alacres; alacres incumbunt quotidianis operibiis ; iisque adeo facit vis 

 cousuetudinis ! Proterve obiter intuentur spectatorem quasi ei gloriarentur de 

 sua conditioue , quasi vellent ei egregiam aliquam sua; sortis opinionem insinuare. 



Ne quis post baec ultro asserat : pœnam hancce , patientibus minus gravem , 

 speclantibus terrificatii apparere (i). 



Homo natura sua imitator est. Frontem , superficiem rerum attendunt major 

 pars, praecipue vulgus, cui proba deest educatio , et in quod cadunt ut pluri- 

 mum , delicta patrata. Eg'regie canit Horalius : 



Ul lidenlibus arridenl , iu flentibui adflenL 

 Hutnani vultus (2). 



Neque satis intelligo , quomodo , qui viderit ipsissimis oculis in medio sudore 

 continuo bilares , in ratiocinio facto eos credat vultii mentiri gaudia, et imo 

 in pectore tacita loiigi doloris tormenta sibi pati (3). 



Eodem itaque semper reducimur : minui scilicet multis ex circumstantiis tcr- 

 rorem pœna operarum perpetuarum. Quem vero pœua non terret , is sufficientem 

 scelerum impunitateni sibi videt. Sit pœua nulla , aut sit pœna impotens eodem 

 hœc recidunt. Semper impuuitas crimina suadet. Sic tempore pestis ubi languescit 

 justitia , oblita gladium , jam audaciores ubique erumpunt scelerati. 



Non quod pœnam servitutis justo leviorem esse et sufïïcienti severitate carentem 



(1) La peine de l'esclavage a cela d'avantageux pour !a société, qu'elle épouvante plus celui 

 qui en est le témoin que celui qui la soiiffie... Beccaria. 



(a) De arle poetic. vers. 101. 



(3) Nixus praecedentibus , observationcm quamdam non abs re forsan addurisse raihl videbor; 

 Ergasiula nimirum i»la non liie institui, si tali modo collocentur ut continuo sub oculis civium 

 ipsi raiseri appareant labore pioni. Pateant quidem iuspicere volenlibus. Aspectus autem isle , palam 

 et de proxinio , populum graviter puufjit , imo obdurat. Majoris exempli foret aspectus loci in 

 quo includantur : et verbis Beccariae recte utar : L'imagination aggrandit tous les maux. Imo 

 sibi rehctis, caderet mala illa aliquorum hilaritas quam vanitas pcpererat; ergo vel invisentibus 

 prodessel eicmplum. 



M. 



