c 4 ) 



S- IL 



Inlegritati servandae inclividui essentia sua addicta , non minus natura apud 

 sanum quara apud aegrotantem suum gravissimum muuus cxsequiiur ; irno asseri 

 possct , quod ccitc non falsi (iicla arguent , naturam Iniic eo majorem operam 

 impcudcre , quo magis cjus actio fit neccssaria. Reipsa quid morbi in animanti- 

 bus prœcipuam et veram indolem constiiuit , et illius idaam justam et perfectam 

 définit , iiisi naturae ipsius uisus necessarius ad obstaculum sibi rcsistens superan- 

 dum , et ad restituendam inter omnes œconomice partes harmoniam , causa 

 morbifica luibatam? Helmontii spina nobis sane ofiert imagiuem maxime 

 perspicuam et seusibilem omnium nisuum et motuum quos ba;c lam prudens 

 poteusque natura suscitât ad dcbcllandum id quod eam infestât. Quin etiam per 

 bunc tumullum et agitationem , quibus strages et conllisio crescere videntur , 

 in hoc certe tantum versatur natura , ut restituât statum normalem , a quo 

 deflectere coacta fuit , atque cum observatoribus probatissimis , licet boc asser- 

 tum in médium proferrc, quod natura semper vitam in animante superstitem 

 adbibeat , ad eam quam perdidit , recuperandam. « Naturte morborum me- 

 dicatrices » inquit Ilippocratcs , atque banc pulcberrimam sententiam sa?cuIorum 

 experientia confirmavit ; eadem quolidie demonstratur , naturœ solos nisus ad 

 morborum sanationem saepe saepius sufiicere , et quidem in multis casibus , ubi 

 omnes artis opes exbaustae sunt. 



Haec tam frequentia tamque evidentia sunt facta , ut solius sit ignorantia; eadem 

 negare, vel eorum extenuationcm tentare. Vcrc sapientes medici ea admiltunt, 

 fatentes tamen naturam impolentem arte interdum sublevandam esse, vel ob 

 illius motuum excessum , vel pravam directionem , moderandam sive rectius 

 regendam. 



§• in. 



Naturae motuum efficacia quam vix immutabilis decursus tôt morborum , uti 

 inflammationes verae, cum internac , tum externa;,uli febres eruptivas, etc. tam 

 evidentem , oculisque minime attendeniium tam conspicuam faciunt , in his 



