(5) 



potissîmum apparet phœnomenis quas ut plurimum morborum solutionem con- 

 comitantur, et C7-wej audiunt. 



Hic luculenter referam verba celeberrimi bujus œvi medici : « L'excitement des 

 forces vitales , inquit Chaussier (i) , porté à un certain point, et soutenu pendant 

 quelque temps , produit les coctions, les crises , les solutions des maladies, et 

 forme les forces médicatrices du médecin. » A^irium et motuum naturte tara 

 prudeus aestimator Hippocrates, ad insignes morborum mutationes attentus 

 adeoque non minus ad dies quibus acciderent, iteratique experimenli successJ 

 confirmatus ex multo observationum numéro , tanquam ipsius naturœ libro 

 deprompsit, quœ lex ejus, quœ constantia esset in his operationibus , et tempo- 

 rum deleclu. Morbos crisibus terminari tempore quasi definito scripsit , et senis 

 Coi prœcepta ab omnis œvi observatoribus probatissimis vera depreheusa et 

 admissa fiierunt. 



Quid observationibusForesti, Ballonil, Dl-iciI, Sialili;, Coorl,.,vii, Zwietenii 

 et multorum jure opponi possit, et quis prudens tantis auctoritatibus commença 

 insania aliquot prurientium et ad innovationes et suorum somniorum proDa^a- 

 tionem ardentium ingeniorum, quEe crises et naturœ vim medicatricem negarunt, 

 anteponat? Atqui insuper facla ab bis magnis viris supra citatis observata ex- 

 perientia clinica comprobat quotidie ita ut minime de bac re sit locus dubitandi. 

 Sed facto observatione comprobato , varia pro varia theoria explicatio adoptatà 

 fuit , et hic uti de omnibus aliis punctis prorsus bumorismi et solidismi fautores 

 dissentiunt. Fatendum tamen est crises juxta theoriam humoralem potius quam 

 juxta ullam aliam bypotbesim fuisse admisses et explicatas, et ab antiquissimo 

 œvo ab Hippocrate ad nostrum fere usque tempus crisis tanquam alteratio et 

 expulsio materiœ morbificœ considerata fuit. 



Nuuc vero , qutmi solidismus imperium medicinœ modo exclusivo occupaturus 

 esse videtur; crises plerumque habentur pro sedis morbi mutationibus , pro 

 migrationibus a parte ad alteram irritationis morbidfc; quse migrationes funestee 

 seu salubres sunt , prout organon sympathice vel metastatice affectum functio- 



(i) Vid. Alibert, nouveaux élém. de ihérap. prolégom. p. XXXIV. 



