( 48 ) 



dicturus sum. Sediilam dierum criticoriim observationem summi usus in morbis 

 curandis habebant veteres , ne intempestive medicamine nocorent : expellere 

 tentando quae nondiim ad exitum parata sunt , vel impedieudo evacuationem 

 illorum quae jam subacta et cocta locis convenienlibiis exiliim moliebanlur. 

 Eadem quoque discebant non coufidere illis evacuaiionibus qna; alio tempore 

 fiebant, et propter recidivœ metum accuratissime observaie jiidicatos ac caiitis- 

 sime nutrire. Multum eliam haec doctrina ad artem prasagiendi confcrebat, cum 

 ex mutalionibus morborum diebus indicibus observatis praeviderent quid sequen- 

 tibus criticis fiiturum essel. Ex bis palet , quam intima sit doctrinœ crisium , uecnon 

 dierum criticorum unio cum duabus medicinae eximiis partibus , nempe cum arte 

 prœsagiendi et niedendi. Ut vero Iiœc doctrina utilis sit et quam maxime , re- 

 quiritur quod signa periculosa salutariaque imprimis una cum coctionis indiciis 

 cognoscantur 5 et in universum totius morbi motum omniaque indicia et symp- 

 tomata considerare oportet. 



Agant quidquid velint practici , inquit Ballonius (i); sed rêvera dierum ob- 

 servatio magni facienda est 5 et credo naturam plus secernendo et sudorera 

 excitando prodesse, quam medicos suis medicamentis. 



Non tamen existimandum est veteres adeo doctrine dierum decretoriorum 

 confidere, ut eam certam semper et invariabilem haberent; nam prœter quod 

 indicia concoctionis interdum vix possunt dignosci, et motus critici a sympto— 

 matibus quandoqiie summa cum difficultate distinguuntur, praecipue in principio 

 morbi , ubi , ut inquit Galenus , non licet futura cognoscere , nisi quis morbi 

 speciem adamussim perspectam habeat ; non ignorabant veteres , vel et ipsi 

 docebant, peccata interdum ab ipso œgro in victus ratione, et in aliis rébus 

 externis interdum a medico ipso commissa , dum naturas motus praepediunt , 

 ordinem circuituum subvertere , et dierum virtutem obscurare. Etiam vehemen- 

 liœ et naturae morbi , et temperamenti aetatisque aegri , et anni tempestatum ratio— 

 nem babendam esse docent. Quod perpendentes tam saspe instanterque monent, 

 maxime attendendum esse ad ea qua: extrinsecus accidentia possunt aut obesse 



(1) Oper. med. tom. i. p. i58. 



