(69) 

 summi opificis instituto derlvandam esse putat, quam a principio interno tanquam 

 rationaliter et moraliter agenti. Hoc est , quod crisium in morbis rationem red- 

 dere Hoffmannus vocat. Ejus vero motus naturales , qui universis Dei legibus 

 adstringuntur , nihil magis rem explicant, quam vox natura primo ad princi- 

 pium omnium in corpore contingentium motuum significandum , ab Hippocrate 

 usurpata. Quod ad ejus crisis definitionem attinet, probat medicos ad hoc ad- 

 duxisse sanguinis circuli cognitionem et alia inventa , ut partibus corporis solidis 

 prascipuas vices in morbis tribuerent. 



S- LIX. 



Ex omnibus quoe in suis medicinae institutionibus et aphorismis (i) Herm. 



Boerhaavius scripsit , concludere possumus illum celeberrimum auctorem , doctri- 



nam crisium necnon dierum criticorum qualem antiqui medici proposuerunt , 



admisisse. In bis enim asserit Hippocratis sententiam , de diebus indicibus et illius 



in Prognosticis , axiomata non fallere , quamdiu naturae morbus committitur , et 



evacuationem criticam post coctionem et die critico evenientem bonam semper 



esse. Verum Hollerii, Baglivi et aliorum opinioni adsentiens multarum circum- 



stantiarum , jam a veteribus indicatarum , in crisi cognoscenda , rationem babeu- 



dam esse censet , et crisim variam esse pro ratione aetatis , temperiei , sexus , 



regionis , et anni tempestatis professus est. Ast hic non ultro explicatur , an 



crises sub respectu indolis , sive diei in que contingunt , diversae in Graecia et 



in Norwegia appareant. Eruditissimus commentaior Zwietenius hoc fixius statuit , 



dum dicit se axiomatum priscorum cum suis observatis congruentiam expertum 



esse 5 et rêvera si admitteretur , dies criticos ratione regionis varios esse , ultro 



sequeretur horum Hippocratis doctrinam , aliae regioni ac Grœcias haud conve- 



nire. Sed huic répugnant medici Hippocratici , contendentes naturam legura 



suarum a communi corporis fabrica pendenlium , non exuere sub alieno cœlo 



memoriam , non ab ingenita agendi norma desciscere. 



Boerhaaviana doctrina , cum fere totius Europee medicorum" reverentiam et ob- 



(i) Conf. institut, med. N". 987. gSS. 941. 942. et aphorism. N°. 587. SgS. 594. 



