r 70 ) 



sequium oblinucrit , Hippocraticis medicis crisinm doctrinœ cuhoribus, novara 

 hujus operatJonis pracbuit explicaiionem , qiise ipsi perfecla videbatur, et ultra 

 quain aliquid desiderare niilli liccbat. Ab actione vasorum et prœprimis arteria- 

 rum , pendere censebant bumorum rursum , et omnes varies elaboraiioiiis gradua 

 quos subire possunt^ coclionem ergo humorum et eorum ex corpore eliniina- 

 tionem baie actioni tribuebant (1). Spasmo et rigiditaii vasorum, quibiis accessio 

 critica oriebaïur , succedcbat moins arteriarum et bine humorum vebementior. 

 Cujus agitationis ope dilatari fines arteriarum , qua in venas coutiuuantur , qua- 

 que in cacales secretioni servieutes patent , nccesse erat : tune morbida maleries 

 maturata et meabilis reddila , quas sanguini circumfluo inde ab initie mista erat , 

 vel eidem sub perturbatione critica permisccbatur ; vasis universim laxatis dila- 

 tatisque (vasorum enim relaxatio coctionis quoque effectus erat) derivabatur in 

 vascula , secretos humores alioquin vehemenlia illa , quae excipiendas materiœ et 

 expurgandœ idonea ei'ant , aut vasis ipsis sanguiferis exturbabatur ( basmorrhagiae 

 judicatoriae) aut in aliquam corporis parlera deponebatur (abscessus critici). 

 Sic explicandum esse crisis mechanismum censebant medici sysiemaii Boerhaa- 

 viano addicti , qui morbum majori ex parle in aucta capiilarium resistentia , et 

 in lentore bumorum ponebant^ sed materiam in humoribus peccantem simul 

 fréquenter admittebant. 



S- LX. 



Alb. Hallerus in prœlectionibus suis fere nibil addit bis , quœ in instilutionibus 

 praeceplor suus proiulit , et credendum esi eum illis plane adbaesisse. Quantum 

 vero ab Hallero difïert Zwielenius , qui in commenlariis suis in Apborismos Boer- 

 haavii , doctrinam crisium et dierum criticorum fere absolutam scripsit (,2). lUius 

 doctrinae cognilionera medico utilissimam esse censel , quia docet, quo modo et 

 per quas vias naïui'a morbos sanet , quonam morbi lempore illas sanationes ex- 

 peclandœ sinl , quod ad prognosim firmandam valde admodum confert^ et quia 



(1) Quesuaj. Traité des lièvres ,1. 11 , p. 4- 



(2) Confer. comment. ^. 687 el 74'- 



