( 8i ) 



rum sectae funûator, crises nihil aliud esse nisi irritationis e visceribus , in organa 

 secreloria exhalantiaque , et externa corporis tegumenta, sympathicam transla- 

 tionem , majore in gradu quam irritationis organi primitus affecti intensitas , 

 affirmât. lise métastases criticœ, si ab interioribus versus exteriora fiant, salutares 

 sunt , et citissima sanatione aegros omni periculo absolvunt ; si vero ad interiora 

 organa ab exterioribiis transferatur irritatio , afTectio primitiva gravior exoritur , 

 inde crisis mala. Necessario illas translatorias irritationes sequuntur congestiones 

 criticae ; qme evacuatione purulenta sive haemorrhagica sive per auctas scretiones 

 semper terminantur (i). Ista opinio auctori omnino propria est, atque a pris- 

 corum solidistarum opinione multum nobis discrepare videtur : bi enim criticas 

 egestiones babebant cessantis effectum spasmi generalis , qui , vigente morbo , 

 organa secretoria occupabat 5 non autem a novo morbo effici autumabant. 

 Fatendum tamen hoc est, admisso crisium mecbanismo a cl. Broussais propo- 

 sito , nempe quod semper œgre percipietur , quanam ratione graves cerebri , 

 pectoris vel abdominis affectiones sanguinis ex una alterave nare stillicidio pleue 

 judicatae fuerint , uti plurima observata hoc demonstrant 5 et prœsertim quomodo 

 fiât , laesiones viscerum profiindas sudoribus urinse vel alvi fluxu solvi posse , 

 quin harum excretionum organa , quas irritatio translatoria , organum primitus 

 affectum derelinquens , invasit , subeant morbos saltem tam graves , quam ad- 

 fectio , quam , crisium vices agentia aufferebant. Idem auctor , qui nullum diem , 

 nullum tempus criticum admittit, et omnes fere inflammationes in ortu suffocare 

 se posse contendit, spontaneitatem tamen virium vitalium in provocandis crisi- 

 bus agnoscere videtur, dum dicit: « crises esse conamina vehementia ac saspe 

 discrimine plena , quœ ad oeconomiam ingenti periculo liberandam natura sus- 

 citât » (2}. An-non sunt base quibus Hippocrates veteresque medici de crisibus 

 ac naturœ automaticis motibus sermonem fecerunt, eadem verba? 



§. LXXffl. 



Crises et decretorios dies négligera, nullum acutorum morborum regularem 



(1) Examen des doctrines médicales, prop. g^. gS. 96. 



(2) Op. cit. prop. 362, 



II 



