R A T I O. 17 



Fateor equidem libertatem, quam dixi, non 

 esse unam omnibus; novi xideo academias , 

 in quibus omnia tam diligenter descripta sunt 

 statutis et legibus publicis , ut cxulante liber- 

 tate, praeter nomen nihil retinuisse videantur, 

 quo eas a vulgari quaque schola discernas. Vc- 

 rum aliae adhuc libertatc fruuntur , aut ple- 

 na , aut plus minusve temperata. Apud ma- 

 jores autem vix minus amplus erat illc fruclus 

 quam in primo ortu Univcrsitatium Bononiae 

 et Patavii fuerat. Doccbat quisque ea ad quae 

 docenda maxime vocatus erat,nec tamen aliis 

 quae praetcrea utilia duceret, abstinere co- 

 gebatur, ne iis quidem quac a collega aliquo 

 doccrentur. itaque studiosi quem vcllent maxi- 

 me audiebantj ncc tempus tum statutum crat , 

 nec modus; examen autem leve crat et ciam 

 sumebatur, cum benigna sollicitudine ut fa- 

 mae candidati parccretur. Haec sunt in Sta- 

 tutis Leidensibus, nequc aliter in aliis patriac 

 acadcmiis observatum esse per longum tempus , 

 plerique nostrum merainerunt. In primis vero 

 memorabile est, quod tum ad audicndum 

 frequentandumve nemo cogebatur. Nerape 

 quod in pueris scliolaslicum est, ncccssarium 

 tamen , id "in maturis adolescentibus servile 



2 



