3« COMMENTATIO 



justa csse dicebat ; hinc denique non vult ani- 

 mum ad virtuteni cotnpositum , sed actlones tantum 

 legi convenientes , unde saepius dkk^justum esse 

 eum, qui justa /acii (^i'). 



Virtutem igitur commendabat , quia ducit ad 

 felicitatem (a); ad qualem vero illam? ad felicita- 

 tem terrenam ac civilem, Posita enim haec est, 

 ut jam vidimus, in eo, ut quis in civitate utiliter 

 et cum honore vitam degat; et summum felicitatis 

 fastigium , quod homo xasAoxijsya^a? attingere po- 

 test , est id , ut civitati praesit : ea est ars rc" 

 gia , virtus pulcherrima et praestantissima , qua 

 civitates et privatorum domi bene reguntur (3). 

 Virtus ipsa non humana est , sed civilis ; nam 

 justitia constat observandis legibus civilibus , et 

 erga cives tantum exercetur. 



Quod ne mirum videatur, addenda haec etiam 

 sunt. Non tantum in virtute , sed in reliquis etiam 

 omnibus rebus, spectabatSocrates consilium terre- 

 num et civile. Kationem homini datam esse dicit, 

 ut videat , quo quaeque conducant , et ut bonis frua- 

 tur, mala arceat , itaque ad idem illud , quod 

 in animalibus brutis efficit coecus naturae impe- 

 tus (4). Rerum naturam ad hominis omnium ma- 



xi- 



Ci) Mem. II. c. 6. 5.35. IV. c. a. J. i^-ig., c. 4. §. i3, 

 c. 6. §. 6. 



(2) Quod ipse diserte dicit III. c. 9. §. li. coH. IV. c. 1. 



5.5. 



(3) Cf. Mem. I. c. §. 64. III, c. 6. §. 2. IV. c, 2. §. n. 

 C4) Mem. IV. c.3. $.11. coll. I. c. 4. J. i3s(j. 



