T H E O L O G I C A. 



39 



eKplicmt physico-theolog/c/jm , ur dicitiir, aioiinien- 

 tum. Quod sane omiiium est excellentissiiDiim , 

 et ob perspicuitatem , et ob vim in hominum ani- 

 mos ; unde etiam eo usi sunt plerique , qui de 

 rebus divinis philosophati sunt. Primus autem 

 teleologicatn hanc argumentationcm instituit Socra- 

 tes. Nam priores philosophi, qui divinam na- 

 turam vi quadam , non mcnte contineri existima- 

 bant, ad eam pervenire omnino non poterant, 

 Anaxagoras, qui primus naturam divinani memis 

 nomine insignivit, et nientis actionem in mundo 

 efficiendo agnovit , neglexit tamen nientis sapicn- 

 ter agentis vestigia et documenta , ut ita dicara , 

 in rerum natura ostendere : e causis physicis , non 

 ex auctoris cujusdam sapienti consilio, omnia expli- 

 care studuit. Quod jam Plato et Aristoteles 

 vituperarunt (i). Socrates primus fuit, qui 

 mentem divinam non ad id tantum assumeret, uc 

 mundi motClsque omnibus rebus inditi originem 

 explicaret , sed ut ejus quoque sapientiam in omni 

 rerura natura luculenter patefactam cernere:. 



In ratione autem , qua Socrates argumentum 

 illud explicuit, observari potest priva ejus ac pecu- 

 liaris sentiendi ratio. Nam respicit tantummodo 

 ad eas res , quae utih'tatem afferunt hominibus , et 

 destinatae sunt , ut horum voUiptali et commodis. 



(i) Cf. Reinhold , Handbuch der allgemeinen Ge-^ 

 ■ichichte der Philosophie , t. I. p. 58. 



